Biến đổi hóa học

Đốt một ít cồn trong đĩa sứ, cồn cháy hết, để lại hơi nước bám quanh thành đĩa lạnh gần đó và có khí thoát ra. Đây là biến đổi gì?

Cồn (ethanol) và khí oxygen có sẵn trong không khí.

Hơi nước và khí carbon dioxide — hoàn toàn không còn là cồn nữa.

Không có cách nào gom hơi nước và khí carbon dioxide để tạo lại cồn ban đầu bằng phương pháp đơn giản.

Có chất mới, không thể thu lại cồn → biến đổi hóa học.

Vắt chanh vào cốc sữa, sữa vón cục lại thành từng mảng trắng đục. Có phải biến đổi hóa học?

Sữa từ lỏng mịn chuyển sang vón cục, đặc lại, khác hẳn kết cấu ban đầu.

Acid trong nước chanh làm protein trong sữa thay đổi cấu trúc, kết dính lại thành khối rắn (kết tủa) — một chất khác hẳn protein hòa tan ban đầu.

Có chất mới xuất hiện, sữa không thể trở lại trạng thái lỏng mịn ban đầu → biến đổi hóa học.

Khi làm bánh, người ta trộn bột mì với nước thành khối bột nhão, để bột nghỉ, rồi nướng ở lò nóng. Hãy xác định các biến đổi xảy ra ở từng bước: trộn bột với nước, và nướng bánh.

Bột mì (rắn, dạng hạt mịn) hòa với nước tạo thành khối bột nhão dẻo. Nếu để bột nhão khô lại (bay hơi nước), ta vẫn thu lại được thành phần bột gần như ban đầu — đây là biến đổi vật lí.

Dưới nhiệt độ cao của lò, tinh bột và protein trong bột nhão biến đổi cấu trúc, tạo thành vỏ bánh vàng giòn có mùi thơm đặc trưng — một chất hoàn toàn khác bột nhão ban đầu, không thể trộn nước vào để biến lại thành bột nhão. Đây là biến đổi hóa học.

Một quy trình làm bánh gồm cả hai loại biến đổi nối tiếp nhau: bước chuẩn bị thường là vật lí (trộn, nhào), bước làm chín dưới nhiệt độ cao thường là hóa học (tạo chất mới không đảo ngược được).