Ôn tập: Sinh thái học cá thể, quần thể và quần xã

Ta có đất từng được canh tác, vẫn còn hạt giống và rễ cây cũ sau khi bị bỏ hoang — đúng đặc điểm của diễn thế thứ sinh, không phải nguyên sinh vì môi trường không hoàn toàn trống.

Quần thể cỏ dại có 60% cá thể thuộc nhóm trước sinh sản, tỉ lệ rất cao — theo cách đọc tháp tuổi đã học ở Chương 2, đây là dấu hiệu quần thể đang mở rộng, sẽ tiếp tục tăng số lượng trong thời gian tới.

Rắn ăn chuột đồng nên đây là quan hệ sinh vật ăn sinh vật khác, thuộc nhóm đối kháng (Chương 3). Quần thể chuột tăng trước, quần thể rắn tăng theo sau một khoảng trễ, lặp lại theo mùa — đây chính là biến động số lượng theo chu kỳ đã học ở Chương 2.

Vậy: a) đây là diễn thế thứ sinh; b) quần thể cỏ dại có xu hướng tiếp tục mở rộng vì tháp tuổi đáy rộng; c) chuột đồng và rắn có quan hệ sinh vật ăn sinh vật khác, biến động số lượng của cả hai theo chu kỳ, đỉnh của rắn luôn trễ hơn đỉnh của chuột đồng.

Mức số lượng cá tối đa mà nguồn thức ăn của ao nuôi được lâu dài chính là sức chứa môi trường K, khái niệm đã học ở Chương 2 khi phân tích đường tăng trưởng hình chữ S.

Vùng nước ấm gần điểm cực thuận 30°C của cá rô phi hơn nhiều so với điểm cực thuận 20°C của cá chép — đúng nguyên lý đã học ở Chương 1: trong vùng ổ sinh thái chồng lấn, loài thích nghi tốt hơn với điều kiện đó sẽ chiếm ưu thế, loài kia bị thu hẹp ổ sinh thái thực tế.

Hai câu trả lời cũng nhất quán với nhau: ao đạt K nghĩa là tổng số cá, cả rô phi lẫn chép, đã ổn định quanh mức tối đa mà nguồn thức ăn nuôi được; trong tổng số đó, tỉ lệ cá rô phi tăng dần đúng như dự đoán từ việc vùng nước ấm gần điểm cực thuận của nó hơn — không có gì mâu thuẫn giữa hai câu trả lời.

Vậy: a) mức số lượng tối đa đó là sức chứa môi trường K của ao; b) cá rô phi chiếm ưu thế trong vùng nước ấm vì điều kiện đó gần điểm cực thuận của nó hơn cá chép, khiến cá chép bị thu hẹp ổ sinh thái thực tế trong ao.