Giới hạn sinh thái và sự thích nghi

Từ đồ thị giới hạn sinh thái của cá rô phi theo nhiệt độ, hãy xác định giới hạn dưới, giới hạn trên và khoảng thuận lợi của loài này.

Trên đồ thị, mức sinh trưởng bằng 0 tại hai đầu: nhiệt độ 5,6°C (điểm gây chết dưới) và 42°C (điểm gây chết trên) — đây chính là giới hạn dưới và giới hạn trên của giới hạn sinh thái.

Đỉnh của đường cong, nơi mức sinh trưởng đạt giá trị cao nhất và giữ ổn định, nằm trong khoảng nhiệt độ từ 20°C đến 35°C.

Hai đoạn giữa 5,6°C-20°C và 35°C-42°C là khoảng chống chịu: cá vẫn sống nhưng sinh trưởng kém hơn hẳn so với khoảng thuận lợi.

Vậy giới hạn sinh thái của cá rô phi theo nhiệt độ là 5,6°C đến 42°C, trong đó khoảng thuận lợi là 20°C đến 35°C — đúng như số liệu quen thuộc trong nuôi trồng thuỷ sản ở Việt Nam.

Một ao nuôi cá rô phi ở miền Bắc trải qua đợt rét đậm, nhiệt độ nước giảm còn 6°C và giữ nguyên trong 5 ngày liên tiếp. Dựa vào giới hạn sinh thái đã học, hãy dự đoán điều gì xảy ra với đàn cá và giải thích.

Giới hạn sinh thái của cá rô phi theo nhiệt độ là 5,6°C đến 42°C — mức 6°C chỉ cao hơn điểm gây chết dưới 5,6°C một chút, nên nằm rất gần rìa giới hạn sinh thái, không thuộc khoảng thuận lợi (20-35°C) hay khoảng chống chịu rộng.

Sinh vật ở gần điểm gây chết chỉ tồn tại được trong thời gian ngắn với sức khoẻ suy yếu dần; đề bài cho nhiệt độ thấp kéo dài 5 ngày liên tục, đủ lâu để làm suy yếu nghiêm trọng, không phải một đợt lạnh thoáng qua.

Vì nhiệt độ nằm sát điểm gây chết dưới và kéo dài nhiều ngày, khả năng cao đàn cá sẽ suy yếu nặng, một phần có thể chết, đặc biệt là cá nhỏ hoặc cá đã yếu sẵn — đúng với hiện tượng cá chết hàng loạt sau các đợt rét đậm kéo dài từng ghi nhận trong thực tế nuôi trồng.

Vậy với nhiệt độ 6°C kéo dài 5 ngày, gần sát điểm gây chết dưới 5,6°C của cá rô phi, nhiều khả năng đàn cá sẽ bị chết hàng loạt hoặc suy yếu nghiêm trọng, nên người nuôi cần có biện pháp chống rét (che bạt, sưởi ấm nước) trước khi nhiệt độ giảm tới mức này.