Nhân giống vô tính và các vấn đề đạo đức

Một trại giống bắt đầu từ MỘT đỉnh sinh trưởng của một cây chuối mẹ có năng suất cao, qua nuôi cấy mô tạo được 500 cây con. So sánh kiểu gene của 500 cây con này với nhau và với cây mẹ ban đầu.

Toàn bộ 500 cây con đều phát triển từ CÙNG một tế bào gốc lấy từ đỉnh sinh trưởng của cây mẹ, không qua bất kỳ quá trình thụ tinh nào. (1)

Từ (1), vì không có sự kết hợp giữa hai giao tử, không có sự phân li và tổ hợp lại allele như trong sinh sản hữu tính — cây con giữ nguyên bộ gene của tế bào gốc.

Vì cùng bắt nguồn từ một tế bào gốc duy nhất, 500 cây con có kiểu gene giống hệt nhau, không có sự khác biệt di truyền giữa chúng.

Vậy cả 500 cây con đều mang kiểu gene giống hệt nhau và giống hệt cây mẹ ban đầu — đây chính là lí do nuôi cấy mô được xếp vào hình thức sinh sản vô tính, không phải một cách tạo biến dị mới.

Một vườn chuối trồng toàn bộ bằng cây con nhân giống từ nuôi cấy mô của MỘT dòng mẹ duy nhất bị một loại nấm gây bệnh tấn công. Giải thích vì sao thiệt hại có xu hướng lan rộng nhanh hơn so với một vườn trồng từ nhiều dòng giống khác nhau.

Toàn bộ cây trong vườn nuôi cấy mô có kiểu gene giống hệt nhau, vì đều bắt nguồn từ cùng một tế bào gốc. (1)

Từ (1), nếu một cây mẫn cảm với loại nấm gây bệnh, hầu như MỌI cây khác trong vườn cũng mẫn cảm y hệt — không có cá thể nào tình cờ mang kiểu gene kháng bệnh khác biệt để "chặn" dịch lây lan.

Ngược lại, một vườn trồng từ nhiều dòng giống khác nhau có sự đa dạng kiểu gene — một số cá thể tình cờ kháng bệnh tốt hơn có thể sống sót, làm chậm tốc độ lan rộng của dịch.

Vậy vườn nuôi cấy mô từ một dòng mẹ duy nhất dễ thiệt hại nặng và nhanh hơn khi có dịch bệnh, chính vì thiếu đa dạng di truyền — đây là mặt trái cần cân nhắc song song với lợi ích nhân giống nhanh, đồng đều của công nghệ tế bào.