Bài học

Đọc và viết phân số

Bé Bống đứng cạnh bàn học, tay cầm bút chì giơ cao, trên bàn có một quyển vở, vẹt Tí đứng gần đó nhìn theo — Bé Bống tập viết phân số vào vở

Giờ học hôm nay, cô giáo phát cho mỗi bạn một chiếc bánh giấy. Bé Bống gấp bánh giấy làm ba phần bằng nhau. Vẹt Tí hỏi bé Bống phải viết số nào cho đúng. Bé Bống chưa biết cách viết một phần ba.

Tử số và mẫu số

Đây là một phần ba

Phân số một phần ba viết bằng hai số, cách nhau một vạch ngang. Số dưới vạch ngang gọi là mẫu số. Mẫu số cho biết hình chia thành mấy phần bằng nhau. Số trên vạch ngang gọi là tử số. Tử số cho biết mình lấy mấy phần trong đó. Với một phần ba, mẫu số là ba, tử số là một.

Bé Bống mách nhỏ

Mẫu số luôn đứng dưới vạch ngang. Tử số luôn đứng trên vạch ngang.

Bé Bống thử viết thêm một phần tư và một phần năm. Mẫu số càng lớn, hình càng chia ra nhiều phần. Vẹt Tí đọc to từng phân số bé Bống viết ra. Cả hai cùng luyện đọc đến một phần tám. Đó cũng là mẫu số lớn nhất bé Bống từng viết.

Cô giáo đưa thêm một hình tam giác chia ba phần. Bé Bống đọc ngay đó là một phần ba, mẫu số ba. Vẹt Tí thử đọc phân số một phần chín thật to. Cả lớp cùng vỗ tay vì đọc đúng hết các phân số. Bé Bống thấy viết phân số không khó như mình nghĩ.

Làm cùng nhau

Ví dụ

Viết phân số cho hình tô màu

1
Một hình vuông được chia thành bốn phần bằng nhau. Một phần được tô màu xanh.
2
Hình chia bốn phần bằng nhau nên mẫu số là bốn. Có một phần tô màu nên tử số là một.
3
Phân số đó viết là một phần tư.

Ví dụ

Đọc phân số một phần sáu

1
Bé Bống nhìn thấy phân số có mẫu số sáu, tử số một.
2
Mẫu số sáu nghĩa là hình chia sáu phần bằng nhau. Tử số một nghĩa là lấy đúng một phần.
3
Phân số đó đọc là một phần sáu.

Ví dụ

Viết phân số một phần bảy

1
Một dải ruy băng chia thành bảy đoạn bằng nhau. Bé Bống tô màu một đoạn.
2
Dải ruy băng chia bảy đoạn nên mẫu số là bảy. Có một đoạn tô màu nên tử số là một.
3
Phân số đó viết là một phần bảy.

Về nhà, bé Bống viết lại các phân số vào vở nháp. Mẫu số hai, ba, bốn, năm được xếp thành một hàng. Vẹt Tí đọc theo từng phân số bé Bống chỉ tay vào. Hai bạn luyện tập cho đến khi thuộc làu từng phân số.

Chơi thử một lượt

Bẫy vui: đừng viết ngược vị trí

Có bạn viết mẫu số lên trên, tử số xuống dưới. Mẫu số luôn ở dưới, tử số luôn ở trên vạch ngang.

Bé Bống mách nhỏ

Em vừa biết đọc và viết phân số một phần mấy.

Lần sau bé Bống sẽ tìm phân số ẩn trong nhiều hình và đồ vật khác nhau.