Bài học

Hai bước với một phần mấy

Bé Bống đứng cạnh một bao gạo lớn ở cửa hàng, vẹt Tí đậu trên miệng bao — Bé Bống ra cửa hàng gạo cùng vẹt Tí

Cửa hàng gạo gần nhà có một bao gạo to. Bao gạo cân nặng bốn mươi lăm ki-lô-gam. Cô bán hàng bán đi một phần ba số gạo trong bao. Vẹt Tí muốn biết bao gạo còn lại bao nhiêu ki-lô-gam. Bé Bống nhìn bao gạo, thấy con số bốn mươi lăm hơi lớn. Bé Bống nhớ tới bài học rút về đơn vị và một phần mấy. Bài toán này cũng cần hai bước để giải.

Tìm một phần mấy trước

Một phần ba số gạo đã bán

Em nhìn thanh chia ba phần bằng nhau. Một phần được tô màu, đó là phần gạo đã bán. Bước một, em tìm một phần ba của bốn mươi lăm ki-lô-gam. Bốn mươi lăm chia ba bằng mười lăm ki-lô-gam. Bước hai, em lấy tổng số gạo trừ đi phần đã bán. Bốn mươi lăm trừ mười lăm bằng ba mươi ki-lô-gam. Cô bán hàng còn lại ba mươi ki-lô-gam gạo trong bao.

Bé Bống mách nhỏ

Một phần ba nghĩa là chia đều thành ba phần. Em lấy tổng số chia ba trước khi trừ.

Bé Bống hay gặp một phần mấy khi đi chợ cùng mẹ. Mẹ hay mua một phần tư con gà, một phần hai quả dưa. Có lần bé Bống tính nhầm phần bán thành phần còn lại. Mẹ nhắc bé Bống đọc lại đề bài cho thật kỹ. Hiểu một phần mấy giúp bé Bống tính đúng phần còn lại. Em cũng thử tìm một phần mấy quen thuộc quanh mình.

Ví dụ

Bán một phần tư số cam

1
Cửa hàng có hai mươi quả cam, bán một phần tư số cam. Em tính giúp bé Bống còn lại mấy quả.
2
Em lấy hai mươi chia bốn, được năm quả đã bán. Em lấy hai mươi trừ năm, còn mười lăm quả.
3
Cửa hàng còn lại mười lăm quả cam.

Ví dụ

Cho đi một phần hai số bánh

1
Bé Bống có mười sáu cái bánh, cho bạn một phần hai số bánh. Em tính giúp bé Bống còn lại mấy cái.
2
Em lấy mười sáu chia hai, được tám cái đã cho. Em lấy mười sáu trừ tám, còn tám cái.
3
Bé Bống còn lại tám cái bánh.

Ví dụ

Uống một phần ba bình nước

1
Bình có hai mươi bốn cốc nước, bé Bống uống một phần ba bình. Em tính giúp bé Bống bình còn lại mấy cốc.
2
Em lấy hai mươi bốn chia ba, được tám cốc đã uống. Em lấy hai mươi bốn trừ tám, còn mười sáu cốc.
3
Bình còn lại mười sáu cốc nước.

Bài toán một phần mấy cũng đi theo hai bước quen thuộc. Tìm giá trị của phần đó trước, rồi mới trừ đi.

Chơi thử một lượt

Bẫy vui: đừng trừ nhầm số phần

Nhiều bạn lấy tổng số trừ luôn số phần chia, ví dụ trừ ba thay vì mười lăm. Em nhớ tìm giá trị một phần trước, rồi mới trừ.

Chiến thắng

Em vừa giải bài toán một phần mấy rất giỏi cùng bé Bống.

Hẹn lần sau bé Bống rủ em tìm giá trị một đơn vị.