Bài học

Luyện dạng đúng/sai từng ý và trả lời ngắn — đề tổng hợp

Mục tiêu bài học

Sau bài này, em làm quen với cấu trúc câu hỏi đúng/sai 4 ý độc lập và câu hỏi trả lời ngắn dạng số của đề thi tốt nghiệp THPT 2025 môn Hoá học, áp dụng cho chủ đề pin điện và điện phân, và tự tin giải một đề thi thử tổng hợp cả ba dạng câu hỏi.

Kiến thức nền cần nhớ

Toàn bộ kiến thức bốn chương trước cùng bài hệ thống hoá vừa rồi là nền tảng trực tiếp của bài này — không có kiến thức mới, chỉ có định dạng câu hỏi mới.

Khởi động

Đề thi tốt nghiệp THPT 2025 môn Hoá học có ba dạng câu hỏi: trắc nghiệm nhiều lựa chọn (quen thuộc), trắc nghiệm đúng/sai từng ý, và trắc nghiệm trả lời ngắn. Hai dạng sau khác căn bản so với chọn 1 trong 4 mà em đã quen: đúng/sai chấm điểm từng ý riêng biệt trong cùng một câu, còn trả lời ngắn không có sẵn đáp án để chọn — em phải tự tính ra một con số cụ thể.

Kiến thức trọng tâm

Dạng đúng/sai từng ý: một câu hỏi gốc đưa ra một bối cảnh (ví dụ mô tả một pin điện hoá hoặc một quá trình điện phân cụ thể), sau đó liệt kê 4 phát biểu a, b, c, d — mỗi phát biểu đúng hoặc sai độc lập với các phát biểu còn lại, và điểm được tính riêng theo từng ý đúng, không phải "đúng cả 4 mới có điểm". Điều này đòi hỏi học sinh phải phân tích kỹ từng mệnh đề thay vì đoán mò một đáp án tổng.

**Dạng đúng/sai từng ý**: một câu hỏi gốc đưa ra một bối cảnh (ví dụ mô tả một pin điện hoá hoặc một quá trình điện phân cụ thể), sau đó liệt kê 4 phát biểu a, b, c, d — mỗi phát biểu đúng hoặc sai **độc lập** với các phát biểu còn lại, và điểm được tính riêng theo từng ý đúng, không phải "đúng cả 4 mới có điểm". Điều này đòi hỏi học sinh phải phân tích kỹ từng mệnh đề thay vì đoán mò một đáp án tổng.

Dạng trả lời ngắn: câu hỏi yêu cầu tính toán ra một con số cụ thể (khối lượng, thể tích, nồng độ, thời gian…) và điền trực tiếp, không có lựa chọn sẵn để loại trừ. Đề luôn nêu rõ yêu cầu làm tròn (ví dụ "làm tròn đến hàng phần mười"), và học sinh vẫn cần trình bày đầy đủ các bước tính như một bài tự luận thật sự, dù kết quả cuối cùng chỉ chấm theo con số đáp án. Bỏ qua bước trình bày dễ dẫn đến sai số cộng dồn mà không tự phát hiện được lỗi ở đâu.

**Dạng trả lời ngắn**: câu hỏi yêu cầu tính toán ra một con số cụ thể (khối lượng, thể tích, nồng độ, thời gian…) và điền trực tiếp, không có lựa chọn sẵn để loại trừ. Đề luôn nêu rõ yêu cầu làm tròn (ví dụ "làm tròn đến hàng phần mười"), và học sinh vẫn cần trình bày đầy đủ các bước tính như một bài tự luận thật sự, dù kết quả cuối cùng chỉ chấm theo con số đáp án. Bỏ qua bước trình bày dễ dẫn đến sai số cộng dồn mà không tự phát hiện được lỗi ở đâu.

So sánh đặc điểm pin điện hoá và điện phân — tổng kết toàn khoá học.

Ví dụ

Câu đúng/sai 4 ý về pin Zn–Cu

1
Cho pin điện hoá Zn–Cu với $E^\circ(Zn^{2+}/Zn) = -0{,}76$ V, $E^\circ(Cu^{2+}/Cu) = +0{,}34$ V. Xét các phát biểu: (a) $E^\circ_{pin} = 1{,}10$ V; (b) Zn là cực dương của pin; (c) tại cathode xảy ra $Cu^{2+} + 2e^{-} \to Cu$ ; (d) khối lượng điện cực Zn tăng dần khi pin hoạt động. Xét đúng/sai từng ý.
Cho pin điện hoá Zn–Cu với $E^\circ(Zn^{2+}/Zn) = -0{,}76$ V, $E^\circ(Cu^{2+}/Cu) = +0{,}34$ V. Xét các phát biểu: (a) $E^\circ_{pin} = 1{,}10$ V; (b) Zn là cực dương của pin; (c) tại cathode xảy ra $Cu^{2+} + 2e^{-} \to Cu$; (d) khối lượng điện cực Zn tăng dần khi pin hoạt động. Xét đúng/sai từng ý.
2
$E^\circ_{pin} = 0{,}34 - (-0{,}76) = 1{,}10$ V — Đúng.
$E^\circ_{pin} = 0{,}34 - (-0{,}76) = 1{,}10$ V — **Đúng**.
3
Zn có $E^\circ$ nhỏ hơn nên là anode — cực âm, không phải cực dương — Sai.
Zn có $E^\circ$ nhỏ hơn nên là anode — cực âm, không phải cực dương — **Sai**.
4
Ý (c): cathode là Cu, đúng bán phản ứng $Cu^{2+} + 2e^{-} \to Cu$ — Đúng. Ý (d): Zn là anode, bị oxi hoá thành $Zn^{2+}$ tan vào dung dịch nên khối lượng điện cực Zn GIẢM dần, không tăng — Sai.
Ý (c): cathode là Cu, đúng bán phản ứng $Cu^{2+} + 2e^{-} \to Cu$ — **Đúng**. Ý (d): Zn là anode, bị oxi hoá thành $Zn^{2+}$ tan vào dung dịch nên khối lượng điện cực Zn GIẢM dần, không tăng — **Sai**.
5
Vậy kết quả: (a) Đúng, (b) Sai, (c) Đúng, (d) Sai — mỗi ý được chấm điểm riêng theo đúng/sai của chính nó.

Ví dụ

Câu trả lời ngắn: khối lượng và thể tích khí khi điện phân CuSO4

1
Điện phân dung dịch $CuSO_4$ với điện cực trơ, $I = 5$ A trong 30 phút ( $M(Cu) = 64$ , $V_m = 24{,}79$ lít/mol ở đkc). Tính khối lượng Cu bám catot, làm tròn đến hàng phần trăm.
Điện phân dung dịch $CuSO_4$ với điện cực trơ, $I = 5$ A trong 30 phút ($M(Cu) = 64$, $V_m = 24{,}79$ lít/mol ở đkc). Tính khối lượng Cu bám catot, làm tròn đến hàng phần trăm.
2
$t = 30 \times 60 = 1800$ giây. $n(e^{-}) = \dfrac{It}{F} = \dfrac{5 \times 1800}{96500} = \dfrac{9000}{96500} \approx 0{,}0933$ mol.
$t = 30 \times 60 = 1800$ giây. $n(e^{-}) = \dfrac{It}{F} = \dfrac{5 \times 1800}{96500} = \dfrac{9000}{96500} \approx 0{,}0933$ mol.
3
$Cu^{2+} + 2e^{-} \to Cu$ nên $n(Cu) = \dfrac{0{,}0933}{2} \approx 0{,}0467$ mol. $m(Cu) = 0{,}0467 \times 64 \approx 2{,}99$ g.
$Cu^{2+} + 2e^{-} \to Cu$ nên $n(Cu) = \dfrac{0{,}0933}{2} \approx 0{,}0467$ mol. $m(Cu) = 0{,}0467 \times 64 \approx 2{,}99$ g.
4
Vậy khối lượng Cu bám catot xấp xỉ 2,99 g (làm tròn đến hàng phần trăm theo yêu cầu đề).

Ví dụ

Câu trắc nghiệm nhiều lựa chọn khép lại đề thi thử

1
Trong quy trình xút–chlorine (điện phân dung dịch NaCl bão hoà, có màng ngăn), dung dịch thu được sau điện phân có môi trường gì?
2
Tại catot, nước bị khử: $2H_2O + 2e^{-} \to H_2 + 2OH^{-}$ , sinh ra ion $OH^{-}$ tích luỹ trong dung dịch quanh catot.
Tại catot, nước bị khử: $2H_2O + 2e^{-} \to H_2 + 2OH^{-}$, sinh ra ion $OH^{-}$ tích luỹ trong dung dịch quanh catot.
3
Ion $OH^{-}$ dư làm dung dịch có tính base — đây chính là dung dịch NaOH thu được trong công nghiệp.
Ion $OH^{-}$ dư làm dung dịch có tính **base** — đây chính là dung dịch NaOH thu được trong công nghiệp.
4
Vậy dung dịch sau điện phân có môi trường base, phù hợp với việc thu hồi NaOH làm sản phẩm chính của quy trình.

Sai lầm thường gặp

Ở dạng đúng/sai, lỗi phổ biến nhất là chỉ đọc lướt rồi trả lời theo cảm tính cho "cả câu" thay vì xét độc lập từng ý — bỏ sót một ý sai ẩn trong ba ý đúng khiến mất điểm oan uổng. Ở dạng trả lời ngắn, lỗi phổ biến nhất là làm tròn sai số chữ số thập phân đề yêu cầu, hoặc quên đổi đơn vị thời gian ra giây trước khi tính.

Luyện tập có hướng dẫn

Luyện tập độc lập

Kiểm tra nhanh

Ghi nhớ

Đề thi tốt nghiệp THPT 2025 gồm ba dạng: trắc nghiệm nhiều lựa chọn (chọn 1 đáp án), đúng/sai 4 ý (chấm điểm độc lập từng ý), và trả lời ngắn (tự tính ra một con số, làm tròn đúng theo yêu cầu đề). Cả ba dạng đều cần trình bày đủ bước tính như một bài tự luận thật sự, dù hình thức nộp bài khác nhau.

Cầu nối

Đến đây khoá học Pin điện và điện phân đã hoàn tất trọn vẹn bốn mảng kiến thức và ba định dạng câu hỏi thi. Kiến thức về dãy điện hoá và $E^\circ$ sẽ còn quay lại khi em học tiếp về ăn mòn kim loại và điều chế kim loại trong các khoá học Hoá học 12 khác.