So sánh quang hợp và hô hấp tế bào

Lập bảng so sánh quang hợp và hô hấp tế bào theo năm tiêu chí: nguyên liệu, sản phẩm, nơi diễn ra, chiều năng lượng, thời gian diễn ra.

Cần đối chiếu quang hợp và hô hấp tế bào lần lượt theo từng tiêu chí đã học ở trên, không bỏ sót tiêu chí nào.

Đối chiếu bảng với mối quan hệ đã viết ở hai bài trước: nguyên liệu và sản phẩm của quang hợp và hô hấp tế bào đúng là đảo ngược nhau, khớp với bảng vừa lập.

Vậy bảng trên tóm tắt đầy đủ năm tiêu chí so sánh; riêng tiêu chí thời gian, cần nhớ hô hấp tế bào không hề dừng vào ban ngày, nó chỉ khó nhận ra vì diễn ra cùng lúc với quang hợp.

Một cây nhỏ trồng trong chậu, đặt trong một bình thuỷ tinh kín hoàn toàn, để trong bóng tối liên tục suốt một tuần. Sau một tuần, cây héo và chết. Giải thích nguyên nhân bằng kiến thức về quang hợp và hô hấp tế bào.

Trong bóng tối liên tục, quang hợp không thể diễn ra vì thiếu ánh sáng, nhưng hô hấp tế bào vẫn diễn ra bình thường ở mọi tế bào sống của cây, suốt cả tuần.

Hô hấp tế bào liên tục tiêu thụ khí ô-xi và thải khí các-bô-níc, mà không có quang hợp bù lại, nên khí ô-xi trong bình kín cạn dần còn khí các-bô-níc tích tụ dần. (1)

Không có quang hợp nghĩa là cây không tạo thêm chất hữu cơ mới, trong khi hô hấp tế bào vẫn liên tục tiêu thụ chất hữu cơ dự trữ để lấy năng lượng, khiến lượng chất hữu cơ trong cây cạn dần. (2)

Vậy từ (1) và (2), sau một tuần trong bóng tối kín, cây vừa thiếu khí ô-xi để hô hấp, vừa cạn chất hữu cơ dự trữ, dẫn tới không đủ năng lượng duy trì sự sống nên cây héo và chết — đúng là hệ quả của việc hô hấp tế bào tiếp diễn mà không có quang hợp bù lại.