Đây là bản xem thử. Phiên bản đầy đủ trong ứng dụng có bài tập, AI chấm ngay và theo dõi tiến độ học.
Bài học
Chèn câu vào đúng vị trí bằng manh mối liên kết
Mục tiêu bài học
Sau bài này, em định vị đúng vị trí trống để chèn một câu bị thiếu vào đoạn văn, dựa vào đầu mối liên kết giữa câu đó với câu đứng trước và câu đứng sau, thay vì đoán theo cảm giác câu đọc "nghe xuôi".
Kiến thức đã học
Bài tham chiếu ở Chương 3 đã dạy em truy một đại từ về đúng danh từ nó thay thế. Chèn câu dùng đúng kỹ năng đó theo chiều ngược lại: câu cho sẵn thường chứa một đại từ hoặc cụm chỉ định (this, that, such), và việc của em là tìm đúng chỗ mà đại từ ấy có một danh từ để trỏ về.
Trước khi đọc
Trước khi đọc: Linh từng chọn vị trí chèn chỉ vì đọc thấy câu đó "cũng hợp nghĩa" ở đó. Vấn đề là nhiều vị trí đều "hợp nghĩa" ở mức đại khái — chỉ MỘT vị trí hợp lý về đầu mối liên kết cụ thể, và đó mới là vị trí đúng.
Đoạn văn luyện tập
Đọc đoạn văn sau, chú ý bốn vị trí trống [1] đến [4]. Câu cần chèn được cho ngay bên dưới.
> Communities that face repeated flooding are increasingly designing buildings that can rise with the water rather than resist it. [1] Rather than raising a house on a permanently fixed, elevated foundation, engineers now favour a lighter, adjustable structure for flood-prone sites. [2] The approach has already been tested in a handful of low-lying river towns, where a flood that once caused months of costly repairs left amphibious houses standing undamaged, floating gently upward and settling back into place once the water receded. [3] Critics point out that the technology remains expensive to retrofit onto existing homes, and that flood-prone communities are often the ones least able to afford the upfront cost. [4] Governments experimenting with subsidy programmes hope to close that gap, though it is too early to say whether the approach will spread beyond a small number of pilot projects.
Câu cần chèn: "This amphibious design relies on a simple principle: the house is not fixed to the ground at all, but tethered to guide posts that allow it to move freely up and down."
Kỹ thuật chèn câu vào đúng vị trí
Câu cần chèn mở đầu bằng This amphibious design — cụm this luôn cần một danh từ CỤ THỂ đứng ngay trước để trỏ về, không thể là một ý chung chung. Việc đầu tiên là tìm từ amphibious (hoặc một khái niệm tương đương) xuất hiện lần đầu tiên ở đâu trong bài, vì this amphibious design chỉ có nghĩa SAU khi khái niệm đó đã được nêu ra.
Từ amphibious houses xuất hiện lần đầu ở câu ngay trước vị trí [3]: left amphibious houses standing undamaged, floating gently upward and settling back into place. Nếu chèn câu cho sẵn ở vị trí [1] hoặc [2], cụm this amphibious design sẽ không có gì để trỏ về, vì từ amphibious chưa hề xuất hiện — đây là lỗi phá vỡ liên kết ở phía TRƯỚC câu chèn. Nếu chèn ở [4], câu cho sẵn sẽ đứng SAU lời phê bình về chi phí (Critics point out...), khiến việc giải thích "nguyên lý hoạt động" xuất hiện lạc lõng, muộn màng so với luồng lập luận đã chuyển sang chủ đề chi phí.
Ở vị trí [3], câu cho sẵn vừa có đầu mối phía TRƯỚC hợp lý (this amphibious design nối tiếp amphibious houses vừa nhắc), vừa có đầu mối phía SAU hợp lý: sau khi hiểu nguyên lý hoạt động (nhà không gắn cố định xuống đất, chỉ neo vào cột dẫn hướng), câu tiếp theo Critics point out that the technology remains expensive to retrofit mới có nghĩa — technology ở đây chỉ đúng công nghệ vừa được giải thích. Một vị trí chèn đúng luôn thỏa cả hai chiều liên kết, không chỉ một chiều.
Phân loại đầu mối liên kết dùng để định vị chỗ chèn câu đúng vị trí.Quy trình định vị đúng vị trí chèn một câu bị thiếu vào đoạn văn.Chuỗi liên kết của câu cần chèn với câu trước và câu sau nó tại vị trí [3].
Bài mẫu có hướng dẫn giải
Ví dụ
Xác định đúng vị trí chèn trong số bốn lựa chọn
1
Đề hỏi: Where in the passage does the following sentence best fit? Bẫy là vị trí [1], vì câu ngay trước đó (rather than resist it) cũng nói về ý tưởng nhà nổi theo nước, khiến câu cho sẵn NGHE có vẻ hợp ở đó nếu chỉ đọc lướt.
2
Câu cho sẵn mở đầu bằng This amphibious design — cần một danh từ có chứa đúng từ amphibious hoặc khái niệm tương đương xuất hiện NGAY TRƯỚC nó. Từ này chỉ xuất hiện lần đầu ở câu ngay trước vị trí [3].
3
[1] — sai vì câu trước đó (rather than resist it) chưa hề dùng từ amphibious, chỉ nói ý tưởng chung rise with the water; this amphibious design ở đây chưa có gì để trỏ về. [2] — sai cùng lý do, câu trước nó (a lighter, adjustable structure) vẫn chưa dùng từ amphibious. [4] — sai vì câu ngay trước là lời phê bình về chi phí (Critics point out...); chèn lời giải thích nguyên lý NGAY SAU lời phê bình làm gãy mạch phản bác đang xây dựng.
4
[3] — câu trước đó vừa dùng từ amphibious houses lần đầu (đầu mối phía trước hợp lệ), và câu sau nó (Critics point out that the technology remains expensive) nhắc lại bằng cụm the technology, đúng thứ vừa được giải thích (đầu mối phía sau hợp lệ).
5
Một câu cho sẵn dùng cụm chỉ định (this/that/such) không bao giờ đứng ở vị trí ĐẦU TIÊN nhắc đến khái niệm đó — nó luôn đứng SAU lần khái niệm được nêu ra lần đầu bằng danh từ đầy đủ.
Ví dụ
Xác nhận vị trí bằng cách đọc xuôi cả đoạn sau khi chèn
1
Sau khi chọn vị trí [3], đề có thể hỏi thêm: Which phrase in the sentence immediately following the inserted sentence refers back to it? Bẫy là chọn nhầm một cụm chỉ đơn thuần lặp từ bề mặt.
2
Câu ngay sau vị trí [3]: Critics point out that the technology remains expensive to retrofit onto existing homes. Cụm the technology là điểm liên kết ngược về câu vừa chèn, vì câu chèn vừa mô tả một "thiết kế"/"nguyên lý" — chính là the technology được nhắc tới.
3
Existing homes — đây là đối tượng MỚI, không nhắc lại câu chèn. Flood-prone communities — cũng là chi tiết MỚI được nêu trong chính câu này, không phải điểm nối lùi về câu trước.
4
The technology — nối trực tiếp với nguyên lý thiết kế vừa được câu chèn giải thích.
5
Sau khi chọn vị trí chèn, luôn đọc thử câu NGAY SAU nó một lần nữa — nếu câu sau có một cụm nối ngược hợp lý về câu chèn (như the technology ở đây), đó là xác nhận chắc chắn cho vị trí đã chọn.
Luyện tập có gợi ý
Luyện tập độc lập
Lỗi thường gặp
Lỗi thường gặp
Lỗi thường gặp nhất là chỉ kiểm tra câu chèn có "nghe hợp" với câu NGAY TRƯỚC nó, mà quên kiểm tra câu SAU vị trí chèn có còn hợp lý không. Phong từng chọn vị trí [1] vì câu trước đó cũng nói về ý tưởng nhà nổi, nhưng không để ý rằng từ amphibious — từ khóa chính của câu cần chèn — còn chưa hề xuất hiện ở đó. Luôn kiểm tra CẢ HAI chiều liên kết trước khi chốt đáp án.
Kiểm tra nhanh
Chèn câu vào đúng vị trí luôn giải được bằng cách đọc chuỗi liên kết hai chiều: khái niệm mà cụm chỉ định trong câu chèn cần trỏ về phải đã xuất hiện ở câu ngay trước, và câu ngay sau vị trí chèn phải vẫn tiếp nối mạch ý một cách tự nhiên.
Chương cuối gộp cả bảy kỹ năng đã học vào các bài đọc hiểu đầy đủ, đúng định dạng và áp lực thời gian của một đề thi tốt nghiệp THPT thật.
Đọc đoạn văn sau, chú ý bốn vị trí trống [1] đến [4]. Câu cần chèn được cho ngay bên dưới.
Communities that face repeated flooding are increasingly designing buildings that can rise with the water rather than resist it. [1] Rather than raising a house on a permanently fixed, elevated foundation, engineers now favour a lighter, adjustable structure for flood-prone sites. [2] The approach has already been tested in a handful of low-lying river towns, where a flood that once caused months of costly repairs left amphibious houses standing undamaged, floating gently upward and settling back into place once the water receded. [3] Critics point out that the technology remains expensive to retrofit onto existing homes, and that flood-prone communities are often the ones least able to afford the upfront cost. [4] Governments experimenting with subsidy programmes hope to close that gap, though it is too early to say whether the approach will spread beyond a small number of pilot projects.
Câu cần chèn: "This amphibious design relies on a simple principle: the house is not fixed to the ground at all, but tethered to guide posts that allow it to move freely up and down."
Từ amphibious houses xuất hiện lần đầu ở câu ngay trước vị trí [3]: left amphibious houses standing undamaged, floating gently upward and settling back into place. Nếu chèn câu cho sẵn ở vị trí [1] hoặc [2], cụm this amphibious design sẽ không có gì để trỏ về, vì từ amphibious chưa hề xuất hiện — đây là lỗi phá vỡ liên kết ở phía TRƯỚC câu chèn. Nếu chèn ở [4], câu cho sẵn sẽ đứng SAU lời phê bình về chi phí (Critics point out...), khiến việc giải thích "nguyên lý hoạt động" xuất hiện lạc lõng, muộn màng so với luồng lập luận đã chuyển sang chủ đề chi phí.
Ở vị trí [3], câu cho sẵn vừa có đầu mối phía TRƯỚC hợp lý (this amphibious design nối tiếp amphibious houses vừa nhắc), vừa có đầu mối phía SAU hợp lý: sau khi hiểu nguyên lý hoạt động (nhà không gắn cố định xuống đất, chỉ neo vào cột dẫn hướng), câu tiếp theo Critics point out that the technology remains expensive to retrofit mới có nghĩa — technology ở đây chỉ đúng công nghệ vừa được giải thích. Một vị trí chèn đúng luôn thỏa cả hai chiều liên kết, không chỉ một chiều.
[1] — sai vì câu trước đó (rather than resist it) chưa hề dùng từ amphibious, chỉ nói ý tưởng chung rise with the water; this amphibious design ở đây chưa có gì để trỏ về. [2] — sai cùng lý do, câu trước nó (a lighter, adjustable structure) vẫn chưa dùng từ amphibious. [4] — sai vì câu ngay trước là lời phê bình về chi phí (Critics point out...); chèn lời giải thích nguyên lý NGAY SAU lời phê bình làm gãy mạch phản bác đang xây dựng.
Lỗi thường gặp nhất là chỉ kiểm tra câu chèn có "nghe hợp" với câu NGAY TRƯỚC nó, mà quên kiểm tra câu SAU vị trí chèn có còn hợp lý không. Phong từng chọn vị trí [1] vì câu trước đó cũng nói về ý tưởng nhà nổi, nhưng không để ý rằng từ amphibious — từ khóa chính của câu cần chèn — còn chưa hề xuất hiện ở đó. Luôn kiểm tra CẢ HAI chiều liên kết trước khi chốt đáp án.