Ôn tập hiện tại đơn và hiện tại tiếp diễn qua miêu tả thiên nhiên
Mục tiêu bài học
Sau bài học này, em chọn đúng giữa thì hiện tại đơn và hiện tại tiếp diễn khi miêu tả thiên nhiên, dựa vào việc câu đang nói một sự thật/thói quen chung hay một hành động đang diễn ra ngay lúc nói.
Kiến thức nền cần có
Em đã học hiện tại đơn ở Course 1 (khẳng định, phủ định, nghi vấn) và hiện tại tiếp diễn cùng cách phân biệt với hiện tại đơn ở Course 3. Bài này không dạy lại hai thì từ đầu, mà ôn cách chọn đúng thì khi áp dụng vào một chủ đề mới: miêu tả thiên nhiên.
Câu hỏi khởi động
Hai vai trò khác nhau của hai thì
Lỗi của Hoa nằm ở chỗ nhầm chủ ngữ: Hạ Long Bay (vịnh biển) là một sự vật cố định, không tự chuyển động — cái đang chuyển động thật sự là con thuyền Hoa đang ngồi. Trước khi chọn thì, luôn hỏi: hành động này có phải một đặc điểm lâu dài của địa danh không, hay chỉ là một hành động tạm thời của người/vật đang có mặt ở đó lúc này?
- 1
Phong is writing a fact-file about the Mekong Delta: 'Every year, farmers ___ (grow) rice in the fertile soil of the delta.' Bẫy ở đây là dùng hiện tại tiếp diễn vì nghĩ 'đang trồng lúa' là một hành động.
- 2
Từ khoá 'every year' báo hiệu đây là một việc lặp đi lặp lại hằng năm, một thói quen/sự thật về vùng đất, không phải một cảnh cụ thể đang diễn ra lúc nói — cần hiện tại đơn: grow.
- 3
Loại 'are growing' vì hiện tại tiếp diễn chỉ hợp với một hành động cụ thể đang xảy ra ngay lúc nói, không hợp với 'every year'. Loại 'grows' vì chủ ngữ farmers là số nhiều, phải chia grow, không thêm s.
- 4
Every year, farmers grow rice in the fertile soil of the delta.
- 5
Every year, usually, always là tín hiệu chắc chắn của hiện tại đơn. Biến thể: nếu đổi thành 'Look, the farmers are harvesting rice right now', câu chuyển hẳn sang hiện tại tiếp diễn vì có 'right now'.
- 1
Trang is sending a photo from Sa Pa: 'Look, the clouds ___ (cover) the whole valley at the moment.' Bẫy ở đây là dùng hiện tại đơn vì nghĩ mây che phủ thung lũng là một 'sự thật' về Sa Pa.
- 2
Từ khoá 'Look' và 'at the moment' đều báo hiệu một cảnh đang diễn ra ngay lúc Trang nhìn thấy, không phải một đặc điểm luôn đúng của Sa Pa (không phải lúc nào mây cũng che kín thung lũng) — cần hiện tại tiếp diễn: is covering.
- 3
Loại 'covers' vì hiện tại đơn không hợp với 'Look' và 'at the moment' — hai tín hiệu này chỉ đi với tiếp diễn. Loại 'is cover' vì thiếu đuôi -ing của động từ.
- 4
Look, the clouds are covering the whole valley at the moment.
- 5
Look, Listen, at the moment, right now là tín hiệu chắc chắn của hiện tại tiếp diễn. Biến thể: 'The clouds often cover this valley in the morning' lại quay về hiện tại đơn vì có 'often'.
Luyện tập có hướng dẫn
Luyện tập độc lập
Bẫy hay gặp nhất: gán một hành động tạm thời (mây che phủ lúc này, thuyền đang chạy) cho hiện tại đơn chỉ vì câu đang miêu tả thiên nhiên, hoặc ngược lại, gán một đặc điểm cố định (sông luôn chảy, khí hậu luôn nóng ẩm) cho hiện tại tiếp diễn chỉ vì câu có động từ hành động. Luôn tìm dấu hiệu thời gian trước, đừng đoán theo cảm tính.
Tóm tắt
Hiện tại đơn miêu tả một sự thật hoặc đặc điểm lâu dài của địa danh (sông luôn chảy, khí hậu luôn nóng ẩm), thường đi cùng always/usually/every year. Hiện tại tiếp diễn miêu tả một hành động đang diễn ra ngay lúc nói (mây đang che phủ, khách đang chụp ảnh), thường đi cùng now/at the moment/Look.
Bài tiếp theo, em luyện kết hợp cả hai thì này cùng với so sánh hơn/so sánh nhất trong một bài viết miêu tả liền mạch, đúng như một bài tập làm văn thật ở trường.