Bài học

Viết đoạn văn lời khuyên sức khỏe

Mục tiêu

Sau bài này em viết được một đoạn văn 4-5 câu đưa lời khuyên sức khỏe cho một người bạn, đúng cấu trúc ba phần (câu chủ đề, câu triển khai, câu kết), và trộn đúng should/shouldn't, must/mustn't, cùng lượng từ đã học trong cùng một đoạn văn.

Kiến thức nền cần có

Em đã đọc một đoạn văn mẫu về lịch trình lành mạnh của Linh ở bài trước, và đã học đủ should/shouldn't, must/have to/mustn't, danh từ và lượng từ ở các chương trước đó. Bài này chuyển từ đọc sang viết, dùng chính những cấu trúc đó để tạo ra một đoạn văn của riêng em.

Câu hỏi khởi động

Phong muốn viết một đoạn văn khuyên Nam bỏ thói quen ăn quá nhiều đồ ngọt và ít vận động. Nếu chỉ viết rời rạc từng câu should mà không có câu chủ đề hay câu kết, đoạn văn sẽ đọc như một danh sách mệnh lệnh khô khan. Làm sao để đoạn văn nghe tự nhiên và mạch lạc hơn?

Cấu trúc ba phần của một đoạn văn lời khuyên

Một đoạn văn lời khuyên sức khỏe hoàn chỉnh gồm ba phần. Câu chủ đề giới thiệu ai đang có thói quen gì cần thay đổi: 'Nam has some habits that are not good for his health.' Phần triển khai gồm hai đến ba câu lời khuyên cụ thể, nên trộn cả should/shouldn't và must/mustn't để đoạn văn không đơn điệu: 'He shouldn't eat too much sugary food. He should eat more vegetables every day. He must drink enough water, and he mustn't skip breakfast.' Câu kết nhắc lại mục tiêu chung, thường dùng cấu trúc khác với câu chủ đề để tránh lặp từ: 'If Nam follows this advice, he will feel much healthier.'

Lượng từ cũng nên xuất hiện tự nhiên trong phần triển khai khi nói về khẩu phần ăn: 'a lot of vegetables', 'a little sugar', 'many pieces of fruit' — thay vì chỉ dùng should/must suông mà không nhắc đến số lượng cụ thể.

Một đoạn văn tốt luôn có câu chủ đề, câu triển khai đa dạng cấu trúc, và câu kết — không phải một danh sách should rời rạc.

Ví dụ

Dựng đoạn văn khuyên Nam theo ba phần

1
Đề bài: Nam ăn quá nhiều đồ ngọt và ít vận động. Viết một đoạn văn 4-5 câu khuyên Nam, dùng đủ should/shouldn't và must/mustn't. Bẫy là học sinh dễ viết liền một mạch bốn câu should mà quên câu chủ đề và câu kết, khiến đoạn văn không có cấu trúc rõ ràng.
2
Cần một câu chủ đề nêu vấn đề, hai đến ba câu lời khuyên trộn should/shouldn't và must/mustn't, và một câu kết nhắc lại mục tiêu.
3
Bản nháp (a) 'Nam should eat vegetables. Nam should exercise. Nam should drink water. Nam should sleep early.' — không sai ngữ pháp nhưng lặp lại should bốn lần liên tiếp, không có câu chủ đề hay câu kết, đọc rất đơn điệu. Bản (b) 'Nam has some habits that are not good for his health. He shouldn't eat too much sugary food, and he should exercise for thirty minutes every day. He must drink enough water. If Nam follows this advice, he will feel much healthier.' — đúng, đủ ba phần, trộn được should/shouldn't và must, không lặp cấu trúc.
Bản nháp (a) 'Nam should eat vegetables. Nam should exercise. Nam should drink water. Nam should sleep early.' — không sai ngữ pháp nhưng lặp lại should bốn lần liên tiếp, không có câu chủ đề hay câu kết, đọc rất đơn điệu. Bản (b) 'Nam has some habits that are not good for his health. He shouldn't eat too much sugary food, and he should exercise for thirty minutes every day. He must drink enough water. If Nam follows this advice, he will feel much healthier.' — đúng, đủ ba phần, trộn được should/shouldn't và must, không lặp cấu trúc.
4
Bản (b): có câu chủ đề, phần triển khai trộn should/shouldn't và must, và câu kết rõ ràng.
5
Một đoạn văn tốt luôn có đủ ba phần và trộn được nhiều cấu trúc ngữ pháp, không lặp lại cùng một khuôn câu. Biến thể gần: thêm một câu mustn't ở phần triển khai để đa dạng hơn nữa, ví dụ 'He mustn't skip breakfast.'

Ví dụ

Sửa đoạn văn thiếu câu kết của Hoa

1
Đoạn văn của Hoa: 'Quang doesn't exercise much, and he eats a lot of junk food. He should exercise more. He shouldn't eat too much junk food.' Đề bài yêu cầu chỉ ra điều còn thiếu. Bẫy là đoạn văn không sai ngữ pháp từng câu, nên học sinh dễ nghĩ bài đã hoàn chỉnh.
2
Đoạn văn thiếu câu kết — không có câu nào nhắc lại mục tiêu chung hoặc kết quả mong đợi, khiến đoạn văn dừng đột ngột sau hai câu lời khuyên.
3
Thêm một câu kết: 'If Quang changes these habits, he will have more energy and get sick less often.'
4
Quang doesn't exercise much, and he eats a lot of junk food. He should exercise more. He shouldn't eat too much junk food. If Quang changes these habits, he will have more energy and get sick less often.
5
Một đoạn văn lời khuyên luôn cần câu kết để khép lại ý, không chỉ dừng ở câu lời khuyên cuối cùng.

Ví dụ

Thêm lượng từ để đoạn văn cụ thể hơn

1
Đoạn văn của An còn chung chung: 'Mai eats too much sugar and doesn't eat enough vegetables. She should change her diet.' Đề bài yêu cầu thêm lượng từ để đoạn văn cụ thể và thuyết phục hơn. Bẫy là học sinh dễ thêm lượng từ sai loại, ví dụ dùng much với vegetables đếm được.
2
sugar không đếm được nên dùng a lot of/much/a little; vegetables đếm được số nhiều nên dùng a lot of/many/a few. Cần chọn đúng lượng từ theo từng danh từ.
3
(a) 'Mai eats a lot of sugar and doesn't eat many vegetables. She should eat a lot of vegetables and only a little sugar.' — đúng, mọi lượng từ khớp đúng loại danh từ. (b) 'Mai eats much sugar and doesn't eat much vegetables.' — loại vì much vegetables sai, vegetables đếm được cần many. (c) 'Mai eats a few sugar and doesn't eat a little vegetables.' — loại vì đảo ngược a few/a little cho từng loại danh từ.
(a) 'Mai eats a lot of sugar and doesn't eat many vegetables. She should eat a lot of vegetables and only a little sugar.' — đúng, mọi lượng từ khớp đúng loại danh từ. (b) 'Mai eats much sugar and doesn't eat much vegetables.' — loại vì much vegetables sai, vegetables đếm được cần many. (c) 'Mai eats a few sugar and doesn't eat a little vegetables.' — loại vì đảo ngược a few/a little cho từng loại danh từ.
4
Mai eats a lot of sugar and doesn't eat many vegetables. She should eat a lot of vegetables and only a little sugar.
5
Thêm lượng từ đúng loại giúp đoạn văn cụ thể và thuyết phục hơn một câu should chung chung. Biến thể gần: thay sugar bằng fruit (đếm được), lúc đó many/a few mới phù hợp, không phải much/a little.

Sai lầm thường gặp

Ba lỗi hay gặp: (1) chỉ dùng should cho mọi câu lời khuyên, không trộn must/mustn't, khiến đoạn văn đơn điệu và không thể hiện được sự khác biệt giữa gợi ý và điều thực sự cần thiết. (2) quên câu chủ đề hoặc câu kết, khiến đoạn văn đọc như một danh sách rời rạc. (3) lặp lại đúng một cấu trúc câu (ví dụ luôn bắt đầu bằng 'He should ...') thay vì thay đổi cách diễn đạt giữa các câu.

Luyện tập có hướng dẫn

Luyện tập độc lập

Kiểm tra nhanh

Ghi nhớ

Một đoạn văn lời khuyên sức khỏe tốt luôn có ba phần: câu chủ đề, phần triển khai trộn should/shouldn't, must/mustn't và lượng từ, rồi câu kết nhắc lại mục tiêu. Đừng lặp lại cùng một cấu trúc câu suốt cả đoạn văn. Chương cuối cùng của khóa học sẽ ôn tập tổng hợp toàn bộ modal verbs, từ vựng và lượng từ em đã học.