Bài học

Hình vuông — bốn cạnh bằng nhau

Bé Bống đứng trên một tấm thảm vuông nhỏ trên sàn nhà, cạnh đó là chiếc hộp quà hình chữ nhật ở bài trước, vẹt Tí ngồi ở góc tấm thảm — Bé Bống so sánh tấm thảm vuông với hộp quà hình chữ nhật

Bé Bống tìm thấy một tấm thảm nhỏ hình vuông. Bốn cạnh tấm thảm trông có vẻ dài bằng nhau. Vẹt Tí ngồi ở góc tấm thảm, chờ bé Bống đo thử. Bé Bống đặt thước đo lần lượt từng cạnh. Bé Bống ghi lại số đo của từng cạnh lên giấy.

Bốn cạnh bằng nhau của hình vuông

Tấm thảm vuông của bé Bống

Bé Bống đo cả bốn cạnh tấm thảm. Cả bốn cạnh đều dài đúng bốn xăng-ti-mét. Hình vuông có bốn cạnh dài bằng nhau. Hình vuông cũng có đủ bốn góc vuông, giống hình chữ nhật. Điểm khác là hình chữ nhật chỉ có hai cặp cạnh bằng nhau.

Bé Bống đặt tấm thảm cạnh chiếc hộp quà hình chữ nhật. Hộp quà dài hơn, còn tấm thảm thì vuông vắn. Cả hai hình đều có bốn góc vuông giống nhau. Nhưng chỉ tấm thảm mới có cả bốn cạnh bằng nhau. Bé Bống hiểu ra hình vuông đặc biệt hơn một chút.

Bé Bống mách nhỏ

Em đo cả bốn cạnh, không đo hai cạnh rồi đoán. Hình vuông cần cả bốn cạnh đều bằng nhau.

Ví dụ

Đo bốn cạnh viên gạch đồ chơi

1
Bé Bống có một viên gạch đồ chơi hình vuông. Viên gạch nhỏ vừa lòng bàn tay bé Bống.
2
Bé Bống đo lần lượt cả bốn cạnh viên gạch. Cả bốn cạnh đo được đều dài ba xăng-ti-mét. Bé Bống viết số đo bên cạnh từng cạnh viên gạch.
3
Viên gạch đồ chơi là hình vuông vì bốn cạnh bằng nhau.

Ví dụ

So sánh khăn vuông và khăn chữ nhật

1
Bé Bống có hai chiếc khăn: một khăn vuông, một khăn chữ nhật. Hai chiếc khăn trông khá giống nhau khi gấp lại.
2
Bé Bống đo bốn cạnh của mỗi chiếc khăn. Khăn vuông có cả bốn cạnh bằng nhau, khăn chữ nhật thì không. Bé Bống xếp hai khăn cạnh nhau để so sánh.
3
Chỉ khăn có cả bốn cạnh bằng nhau mới là hình vuông.

Bây giờ tới lượt em thử sức đo cạnh. Em hãy tìm một vật hình vuông ở quanh nhà. Có thể là viên gạch, khăn tay, hay tấm thảm. Em đo cả bốn cạnh của vật đó. Nếu cả bốn cạnh đều bằng nhau, đó là hình vuông. Bé Bống và vẹt Tí sẽ cùng em kiểm tra. Em nhớ đo đủ bốn cạnh, đừng đo qua loa.

Bẫy vui: nhìn giống vuông chưa chắc là vuông

Có bạn nhìn hình hơi vuông vắn liền gọi là hình vuông. Nhìn giống vuông chưa chắc bốn cạnh đã bằng nhau. Em luôn đo đủ bốn cạnh trước khi kết luận. Một cạnh lệch nhỏ cũng đủ để hình không còn là hình vuông.

Bé Bống vừa thắng thử thách đo cạnh hình vuông. Giờ em đã phân biệt được hình vuông và hình chữ nhật. Em cũng biết cả hai hình đều có bốn góc vuông. Vẹt Tí xòe cánh bay quanh tấm thảm vuông.

Bé Bống lấy ra một tờ giấy kẻ ô vuông nhỏ. Bài sau, hai bạn sẽ vẽ hình ngay trên lưới ô đó. Vẹt Tí háo hức muốn xem bé Bống vẽ hình thế nào.