Biểu thức chỉ có cộng, trừ — tính từ trái sang phải
Bác nhờ bé Bống ghi sổ cám trong tuần. Cuốn sổ nhỏ nằm ngay trên bàn gỗ. Đầu tuần nhập 356kg cám. Giữa tuần nhập thêm 124kg cám. Cuối tuần đàn gà ăn hết 80kg cám. Bé Bống viết cả ba số thành một biểu thức. Biểu thức là một dãy số nối với các dấu phép tính.
Tính lần lượt từ trái sang phải
Biểu thức 356 cộng 124 trừ 80 chỉ có cộng và trừ. Không có dấu ngoặc, không có nhân hay chia. Em tính lần lượt từ trái sang phải. Làm phép đầu tiên trước, rồi mới làm phép tiếp theo. Không được nhảy cóc làm phép ở giữa trước. Đây là quy tắc chung, giống như đọc chữ từ trái sang phải. Toán học cũng có luật đi đường của riêng nó.
Chỉ có cộng và trừ thì cứ đi từ trái sang phải. Gặp phép nào làm phép đó, không bỏ qua. Làm xong một bước mới sang bước kế tiếp.
Bé Bống viết phép tính lên bảng con. Vẹt Tí đọc to từng bước cho vui tai.
- 1
Nhập 356kg, nhập thêm 124kg, dùng hết 80kg. Bé Bống tính 356 + 124 − 80.
- 2
Bước một, cộng 356 với 124 bằng 480. Bước hai, lấy 480 trừ 80 bằng 400. Kho còn 400kg cám.
- 3
Không có ngoặc thì tính lần lượt từ trái sang phải.
Sổ cám của trại nhà mình đã tính xong. Cả hợp tác xã trong xã cũng có một kho lớn hơn. Bé Bống muốn thử sức với con số lớn hơn. Số càng lớn thì càng cần tính cẩn thận từng bước. Quy tắc từ trái sang phải vẫn giữ nguyên.
- 1
Kho lớn có 12 500kg, xuất đi 4 300kg, rồi nhập thêm 2 150kg. Bé Bống tính 12 500 − 4 300 + 2 150.
- 2
Bước một, lấy 12 500 trừ 4 300 bằng 8 200. Bước hai, lấy 8 200 cộng 2 150 bằng 10 350. Kho còn 10 350kg cám.
- 3
Trừ trước hay cộng trước đều theo đúng thứ tự viết ra.
Số nhỏ hay số lớn thì quy tắc vẫn giữ nguyên. Cứ tính từ trái sang phải, không bỏ sót phép nào. Bé Bống đã sẵn sàng ghi sổ cho cả tuần sau. Cuốn sổ cám giờ đã đầy những con số gọn gàng. Bác rất vui khi thấy sổ sách rõ ràng như vậy. Bé Bống tự hào khoe với vẹt Tí cuốn sổ đó.
Đến lượt em thử sức
Có bạn thấy phép trừ liền làm luôn phép trừ trước. Bạn ấy tính 124 trừ 80 trước khi cộng 356. Em luôn bắt đầu từ phép tính bên trái nhất.
Em vừa học tính biểu thức chỉ có cộng, trừ. Bác khen bé Bống ghi sổ cám rất gọn gàng.
Biểu thức có thêm phép nhân, phép chia thì tính khác một chút. Quy tắc mới nghe có vẻ lạ nhưng dễ nhớ. Bác hẹn bé Bống thử một trò chơi tính mới.