Bài học

Cộng các số có đến bảy chữ số

Bạn Sao và mèo Mun đang ngồi trên mái nhà ngắm trời đêm.
Những ngôi sao lấp lánh như những viên kim cương nhỏ xíu.
Sao nói: "Mun ơi, tớ đọc trong sách, dải ngân hà của chúng ta có khoảng 2.500.000 ngôi sao nhìn thấy được từ Trái Đất đó.".
Mun mắt tròn xoe: "Thật á? Sách của tớ lại nói có thêm khoảng 1.800.000 ngôi sao nữa ở một cụm sao gần đó. Vậy tổng cộng là bao nhiêu nhỉ?".
Để giúp Sao và Mun, chúng mình cần thực hiện một phép cộng các số rất lớn.

Bạn Sao và mèo Mun đang ngồi trên mái nhà ngắm trời đêm. Những ngôi sao lấp lánh như những viên kim cương nhỏ xíu. Sao nói: "Mun ơi, tớ đọc trong sách, dải ngân hà của chúng ta có khoảng 2.500.000 ngôi sao nhìn thấy được từ Trái Đất đó.". Mun mắt tròn xoe: "Thật á? Sách của tớ lại nói có thêm khoảng 1.800.000 ngôi sao nữa ở một cụm sao gần đó. Vậy tổng cộng là bao nhiêu nhỉ?". Để giúp Sao và Mun, chúng mình cần thực hiện một phép cộng các số rất lớn.

Cùng ôn lại cách đặt tính

Trước khi cộng các số hàng triệu, chúng mình hãy cùng xem lại cách cộng các số nhỏ hơn nhé.
Việc đặt các chữ số thẳng hàng với nhau là quan trọng nhất.

Em thấy đó, mỗi chữ số có một vị trí, một "ngôi nhà" riêng trong hàng của nó.
Khi cộng, chúng ta phải cộng những chữ số ở cùng một nhà với nhau.
Lớp triệu cũng tương tự như vậy, chỉ là thêm các hàng triệu, chục triệu, trăm triệu ở bên trái thôi.

Cộng cùng Sao và Mun

Ví dụ

Ví dụ 1: Phép cộng không nhớ

1
Sao và Mun cần tính tổng số ngôi sao: $2.500.000 + 1.800.000 = ?$
À, mèo Mun đọc nhầm một chút, phải là $1.400.000$ ngôi sao mới đúng. Cùng tính lại nhé.
$2.500.000 + 1.400.000 = ?
Sao và Mun cần tính tổng số ngôi sao: $2.500.000 + 1.800.000 = ?$ À, mèo Mun đọc nhầm một chút, phải là $1.400.000$ ngôi sao mới đúng. Cùng tính lại nhé. $2.500.000 + 1.400.000 = ?
2
Đầu tiên, chúng mình sẽ đặt tính theo cột dọc.
Em nhớ viết các chữ số ở cùng hàng thẳng cột với nhau nhé.
```
  2.500.000
+ 1.400.000
-----------
```
Bây giờ, chúng ta cộng từ phải sang trái, bắt đầu từ hàng đơn vị.
- Hàng đơn vị: $0 + 0 = 0$ , viết 0.
- Hàng chục: $0 + 0 = 0$ , viết 0.
- Hàng trăm: $0 + 0 = 0$ , viết 0.
- Hàng nghìn: $0 + 0 = 0$ , viết 0.
- Hàng chục nghìn: $0 + 0 = 0$ , viết 0.
- Hàng trăm nghìn: $5 + 4 = 9$ , viết 9.
- Hàng triệu: $2 + 1 = 3$ , viết 3.
```
  2.500.000
+ 1.400.000
-----------
  3.900.000
```
Vậy là có khoảng 3.900.000 ngôi sao.
Đầu tiên, chúng mình sẽ đặt tính theo cột dọc. Em nhớ viết các chữ số ở cùng hàng thẳng cột với nhau nhé. ``` 2.500.000 + 1.400.000 ----------- ``` Bây giờ, chúng ta cộng từ phải sang trái, bắt đầu từ hàng đơn vị. * Hàng đơn vị: $0 + 0 = 0$, viết 0. * Hàng chục: $0 + 0 = 0$, viết 0. * Hàng trăm: $0 + 0 = 0$, viết 0. * Hàng nghìn: $0 + 0 = 0$, viết 0. * Hàng chục nghìn: $0 + 0 = 0$, viết 0. * Hàng trăm nghìn: $5 + 4 = 9$, viết 9. * Hàng triệu: $2 + 1 = 3$, viết 3. ``` 2.500.000 + 1.400.000 ----------- 3.900.000 ``` Vậy là có khoảng 3.900.000 ngôi sao.
3
Cộng lần lượt các cột từ phải sang trái, bắt đầu từ hàng đơn vị.

Thử thách khó hơn: Phép cộng có nhớ

Vừa rồi là một phép cộng khá dễ dàng. Bây giờ, nếu phép cộng có nhớ thì sao nhỉ?
Sao và Mun lại có một bài toán mới đây.

Ví dụ

Ví dụ 2: Phép cộng có nhớ nhiều lần

1
Một thư viện có $1.765.829$ cuốn sách. Người ta mới nhập về thêm $572.345$ cuốn nữa. Hỏi thư viện có tất cả bao nhiêu cuốn sách?
$1.765.829 + 572.345 = ?$
Một thư viện có $1.765.829$ cuốn sách. Người ta mới nhập về thêm $572.345$ cuốn nữa. Hỏi thư viện có tất cả bao nhiêu cuốn sách? $1.765.829 + 572.345 = ?$
2
Chúng mình lại đặt tính dọc và cộng từ phải sang trái.
```
  1.765.829
+   572.345
-----------
```
- Hàng đơn vị: $9 + 5 = 14$ . Viết 4, nhớ 1 sang hàng chục.
- Hàng chục: $2 + 4 = 6$ . Thêm 1 vừa nhớ, ta được 7. Viết 7.
- Hàng trăm: $8 + 3 = 11$ . Viết 1, nhớ 1 sang hàng nghìn.
- Hàng nghìn: $5 + 2 = 7$ . Thêm 1 vừa nhớ, ta được 8. Viết 8.
- Hàng chục nghìn: $6 + 7 = 13$ . Viết 3, nhớ 1 sang hàng trăm nghìn.
- Hàng trăm nghìn: $7 + 5 = 12$ . Thêm 1 vừa nhớ, ta được 13. Viết 3, nhớ 1 sang hàng triệu.
- Hàng triệu: 1, thêm 1 vừa nhớ, ta được 2. Viết 2.
```
  1.765.829
+   572.345
-----------
  2.338.174
```
Vậy thư viện có tất cả 2.338.174 cuốn sách.
Chúng mình lại đặt tính dọc và cộng từ phải sang trái. ``` 1.765.829 + 572.345 ----------- ``` * Hàng đơn vị: $9 + 5 = 14$. Viết 4, nhớ 1 sang hàng chục. * Hàng chục: $2 + 4 = 6$. Thêm 1 vừa nhớ, ta được 7. Viết 7. * Hàng trăm: $8 + 3 = 11$. Viết 1, nhớ 1 sang hàng nghìn. * Hàng nghìn: $5 + 2 = 7$. Thêm 1 vừa nhớ, ta được 8. Viết 8. * Hàng chục nghìn: $6 + 7 = 13$. Viết 3, nhớ 1 sang hàng trăm nghìn. * Hàng trăm nghìn: $7 + 5 = 12$. Thêm 1 vừa nhớ, ta được 13. Viết 3, nhớ 1 sang hàng triệu. * Hàng triệu: 1, thêm 1 vừa nhớ, ta được 2. Viết 2. ``` 1.765.829 + 572.345 ----------- 2.338.174 ``` Vậy thư viện có tất cả 2.338.174 cuốn sách.
3
Khi tổng các chữ số trong một cột lớn hơn hoặc bằng 10, em viết chữ số hàng đơn vị và nhớ phần chục sang cột kế tiếp bên trái.

Coi chừng sập bẫy.

Mèo Mun hay vội vàng nên đôi khi quên mất việc cộng thêm số đã nhớ từ hàng bên phải. Ví dụ, khi tính $8+3=11$ , Mun viết 1 nhưng lại quên không nhớ 1 sang cột tiếp theo. Kết quả sẽ bị sai ngay. Em hãy cẩn thận hơn Mun nhé, mỗi khi có nhớ, hãy tự nhủ "nhớ 1" trong đầu.

Mèo Mun hay vội vàng nên đôi khi quên mất việc cộng thêm số đã nhớ từ hàng bên phải. Ví dụ, khi tính $8+3=11$, Mun viết 1 nhưng lại quên không nhớ 1 sang cột tiếp theo. Kết quả sẽ bị sai ngay. Em hãy cẩn thận hơn Mun nhé, mỗi khi có nhớ, hãy tự nhủ "nhớ 1" trong đầu.

Chiến thắng thử thách

Tuyệt vời, em đã nắm rất vững cách cộng các số có nhiều chữ số, kể cả những phép tính có nhớ liên tiếp.
Em đã giúp Sao và Mun giải quyết được những bài toán thật hóc búa.

Hẹn gặp lại

Hôm nay em học rất tốt. Lần tới, Sao và Mun sẽ gặp một bài toán về số dân của hai thành phố. Chúng mình sẽ cùng nhau khám phá phép trừ các số tự nhiên có nhiều chữ số nhé.