Bài học

Bài 1: Ôn tập về lớp đơn vị và lớp nghìn

Bạn Sao cầm bút chì đứng cạnh cuốn sổ vẽ trước sân nhà, mèo Mun ngồi bên cạnh — Bạn Sao vừa vẽ xong bức tranh bầu trời đêm

Bạn Sao vừa vẽ xong một bức tranh bầu trời đêm đầy sao. Mèo Mun tò mò lại gần: "Sao ơi, cậu vẽ được bao nhiêu ngôi sao thế?". Sao đếm lại rồi tự hào khoe: "Tớ vẽ được cả thảy mười hai nghìn năm trăm bốn mươi ngôi sao đấy.". Mun ngơ ngác, không biết số đó viết ra như thế nào.

Cùng ôn lại các hàng và lớp

Để giúp mèo Mun, chúng mình cùng ôn lại cách đọc và viết các số lớn nhé. Đây là số ngôi sao bạn Sao đã vẽ, được xếp vào các hàng tương ứng.

Khi nhìn vào bảng, em thấy số 12.540 có 5 chữ số. Chúng ta hãy cùng nhau xem xét từ phải sang trái nhé.

Ba hàng đầu tiên là hàng đơn vị, hàng chục, hàng trăm. Chúng hợp lại thành lớp đơn vị.
Tiếp theo là hàng nghìn, hàng chục nghìn. Hai hàng này thuộc lớp nghìn. Để đọc và viết số cho đúng, em cần nhớ tên các hàng và các lớp này.

Khi nhìn vào bảng, em thấy số 12.540 có 5 chữ số. Chúng ta hãy cùng nhau xem xét từ phải sang trái nhé. - Ba hàng đầu tiên là hàng đơn vị, hàng chục, hàng trăm. Chúng hợp lại thành **lớp đơn vị**. - Tiếp theo là hàng nghìn, hàng chục nghìn. Hai hàng này thuộc **lớp nghìn**. Để đọc và viết số cho đúng, em cần nhớ tên các hàng và các lớp này.

Lớp của một sốCác hàng trong một số tự nhiên được nhóm thành từng lớp. Mỗi lớp có ba hàng. Tính từ phải sang trái, ta có lớp đơn vị, lớp nghìn, lớp triệu,...

Phân tích giá trị các chữ số

Ví dụ

Cùng Sao phân tích số

1
Một đàn gà trong trang trại có 83.921 con. Hãy cho biết giá trị của mỗi chữ số trong số này.
2
Số 83.921 có 5 chữ số. Chúng ta sẽ xét từng chữ số từ trái sang phải:
- Chữ số 8 đứng ở hàng chục nghìn, nên nó có giá trị là 80.000.
- Chữ số 3 đứng ở hàng nghìn, có giá trị là 3.000.
- Chữ số 9 đứng ở hàng trăm, có giá trị là 900.
- Chữ số 2 đứng ở hàng chục, có giá trị là 20.
- Chữ số 1 đứng ở hàng đơn vị, có giá trị là 1.
Ta có thể viết số này dưới dạng tổng các giá trị: $83.921 = 80.000 + 3.000 + 900 + 20 + 1$ .
Số 83.921 có 5 chữ số. Chúng ta sẽ xét từng chữ số từ trái sang phải: - Chữ số 8 đứng ở hàng chục nghìn, nên nó có giá trị là 80.000. - Chữ số 3 đứng ở hàng nghìn, có giá trị là 3.000. - Chữ số 9 đứng ở hàng trăm, có giá trị là 900. - Chữ số 2 đứng ở hàng chục, có giá trị là 20. - Chữ số 1 đứng ở hàng đơn vị, có giá trị là 1. Ta có thể viết số này dưới dạng tổng các giá trị: $83.921 = 80.000 + 3.000 + 900 + 20 + 1$.
3
Giá trị của một chữ số phụ thuộc vào vị trí của nó trong số đó.

Đọc và viết số có nhiều chữ số

Bây giờ, chúng ta sẽ luyện tập cách đọc và viết các số trong phạm vi lớp nghìn. Quy tắc rất đơn giản: em hãy đọc số theo từng lớp, từ trái sang phải (từ lớp nghìn đến lớp đơn vị).

Ví dụ

Đọc và viết số cùng mèo Mun

1
a) Viết số: Bảy mươi hai nghìn không trăm linh năm. b) Đọc số: 90.460.
2
a) Viết số 'Bảy mươi hai nghìn không trăm linh năm'
- Đầu tiên, em nghe thấy 'bảy mươi hai nghìn'. Đây là lớp nghìn. Em viết: 72.
- Phần còn lại là 'không trăm linh năm', thuộc lớp đơn vị. Lớp đơn vị luôn có 3 chữ số.
- 'Không trăm' nghĩa là chữ số 0 ở hàng trăm.
- 'Linh năm' có nghĩa là 0 chục và 5 đơn vị. Em viết: 05.
- Ghép lại các phần, ta được số hoàn chỉnh: 72.005.
b) Đọc số 90.460
- Em hãy tách số thành các lớp từ phải sang trái. Ta dùng dấu chấm để phân cách cho dễ nhìn: 90.460.
- Lớp nghìn có số 90. Em đọc là: 'chín mươi nghìn'.
- Lớp đơn vị có số 460. Em đọc là: 'bốn trăm sáu mươi'.
- Ghép hai phần lại, ta đọc cả số là: Chín mươi nghìn bốn trăm sáu mươi.
**a) Viết số 'Bảy mươi hai nghìn không trăm linh năm'** - Đầu tiên, em nghe thấy 'bảy mươi hai nghìn'. Đây là lớp nghìn. Em viết: 72. - Phần còn lại là 'không trăm linh năm', thuộc lớp đơn vị. Lớp đơn vị luôn có 3 chữ số. - 'Không trăm' nghĩa là chữ số 0 ở hàng trăm. - 'Linh năm' có nghĩa là 0 chục và 5 đơn vị. Em viết: 05. - Ghép lại các phần, ta được số hoàn chỉnh: 72.005. **b) Đọc số 90.460** - Em hãy tách số thành các lớp từ phải sang trái. Ta dùng dấu chấm để phân cách cho dễ nhìn: 90.460. - Lớp nghìn có số 90. Em đọc là: 'chín mươi nghìn'. - Lớp đơn vị có số 460. Em đọc là: 'bốn trăm sáu mươi'. - Ghép hai phần lại, ta đọc cả số là: Chín mươi nghìn bốn trăm sáu mươi.
3
Khi đọc hoặc viết số, ta làm từ trái sang phải, theo từng lớp một.

Bạn Sao mách nhỏ

Khi đọc các số có chữ số 1, 4, 5 ở cuối, em nhớ đọc đặc biệt một chút nhé.

.mươi mốt (nếu hàng chục > 1)
.mươi tư (nếu hàng chục > 0)
.mươi lăm (nếu hàng chục > 0) Ví dụ: 21 đọc là 'hai mươi mốt', 34 đọc là 'ba mươi tư', 65 đọc là 'sáu mươi lăm'.

Khi đọc các số có chữ số 1, 4, 5 ở cuối, em nhớ đọc đặc biệt một chút nhé. - .mươi mốt (nếu hàng chục > 1) - .mươi tư (nếu hàng chục > 0) - .mươi lăm (nếu hàng chục > 0) Ví dụ: 21 đọc là 'hai mươi mốt', 34 đọc là 'ba mươi tư', 65 đọc là 'sáu mươi lăm'.

Bẫy vui của mèo Mun

Khi viết số 'mười lăm nghìn không trăm mười lăm', Mun đã viết là 15.15. Mun nghĩ rằng cứ nghe 'mười lăm' là viết số 15 thôi. Em thấy có đúng không? Không đúng đâu nhé. Khi viết lớp đơn vị, em phải đảm bảo có đủ ba chữ số. 'Mười lăm' ở đây thực chất là 'không trăm mười lăm', nên phải viết là 015. Vì thế, số đúng phải là 15.015. Chữ số 0 ở hàng trăm rất quan trọng đó.

Chiến thắng!

Hoan hô, em đã cùng Sao và Mun ôn lại rất kỹ cách đọc, viết và phân tích các số trong phạm vi lớp nghìn rồi đấy. Giờ thì những con số lớn không còn làm khó được em nữa.

Sao và Mun còn muốn tìm hiểu những số lớn hơn nữa cơ, những số có tới hàng triệu, hàng tỉ. Em có muốn tham gia cùng các bạn ấy ở bài học sau không?