Phân loại tơ và ứng dụng

So sánh nguồn gốc của tơ nilon-6,6 và tơ visco, giải thích vì sao chúng thuộc hai nhóm phân loại khác nhau dù cùng không phải tơ thiên nhiên.

Nilon-6,6 tạo hoàn toàn từ hai monomer nhỏ tổng hợp bằng hóa dầu (hexametylenđiamin và axit ađipic), qua phản ứng trùng ngưng — không có tiền chất polymer tự nhiên nào tương ứng. Đây là tơ tổng hợp.

Tơ visco bắt đầu từ cellulose thiên nhiên có sẵn (từ gỗ, bông vụn), qua xử lý hóa học để hòa tan rồi kéo lại thành sợi mới — mắt xích cơ bản (cellulose) không đổi bản chất, chỉ thay đổi cách sắp xếp vật lý. Đây là tơ nhân tạo (bán tổng hợp).

Vậy nilon-6,6 là tơ tổng hợp vì xây dựng hoàn toàn mới từ monomer nhỏ; tơ visco là tơ nhân tạo vì bắt nguồn từ polymer thiên nhiên (cellulose) đã có sẵn, chỉ qua chế biến hóa học.

Cho bốn mẫu tơ: (1) tơ tằm lấy từ kén tằm; (2) nilon-6,6 tổng hợp từ hexametylenđiamin và axit ađipic; (3) tơ visco chế biến hóa học từ cellulose gỗ; (4) tơ nitron trùng hợp từ acrilonitrin. Xếp mỗi mẫu vào đúng nhóm nguồn gốc và chỉ ra mẫu nào dễ bị xếp nhầm nhất.

(1) tơ tằm — tơ thiên nhiên (lấy trực tiếp từ tự nhiên, không qua tổng hợp/chế biến hóa học). (2) nilon-6,6 — tơ tổng hợp (từ monomer nhỏ, phản ứng trùng ngưng). (3) tơ visco — tơ nhân tạo (chế biến hóa học từ cellulose có sẵn). (4) tơ nitron — tơ tổng hợp (từ monomer nhỏ, phản ứng trùng hợp).

Tơ visco (3) dễ bị nhầm là tơ tổng hợp nhất, vì cái tên "tơ nhân tạo" gợi liên tưởng tới việc con người tạo ra hoàn toàn từ đầu — giống "tổng hợp". Nhưng bản chất mắt xích của nó vẫn là cellulose có sẵn trong tự nhiên, chỉ bị biến đổi hóa học một phần chứ không xây dựng mới từ monomer nhỏ.

Vậy: (1) thiên nhiên, (2) tổng hợp, (3) nhân tạo, (4) tổng hợp — và tơ visco (3) là trường hợp dễ nhầm nhất do tên gọi.