Luyện tập tổng hợp ngữ pháp và từ vựng du lịch sinh thái
Mục tiêu
Sau bài học này, em vận dụng đúng toàn bộ ngữ pháp và từ vựng đã ôn trong khóa (thì, bị động, mệnh đề quan hệ, câu tường thuật, câu điều kiện, từ vựng du lịch sinh thái) để làm một đề luyện tập tổng hợp đúng định dạng đề kiểm tra học kỳ.
Em đã ôn từng mảng riêng ở các bài trước: từ vựng và đọc hiểu (Chương 1), thì và bị động (Chương 2), mệnh đề quan hệ (Chương 3), câu tường thuật (Chương 4), câu điều kiện (Chương 5). Bài học này không dạy nội dung mới, mà luyện chiến lược làm bài khi các điểm ngữ pháp trộn lẫn ngẫu nhiên trong một đề thật.
Khởi động
Trong một đề kiểm tra thật, các câu hỏi ngữ pháp không được sắp xếp theo từng chủ điểm như trong sách - câu 1 có thể hỏi về thì, câu 2 hỏi về mệnh đề quan hệ, câu 3 quay lại hỏi về bị động. Kỹ năng nào giúp em không bị rối khi chuyển đổi liên tục giữa các điểm ngữ pháp như vậy?
Chiến lược làm đề ngữ pháp trộn lẫn
Bước đầu tiên khi gặp một câu hỏi ngữ pháp là đọc toàn bộ câu, không chỉ nhìn vào chỗ trống, để xác định tín hiệu ngữ pháp: một mốc thời gian gợi ý thì, một dấu phẩy gợi ý mệnh đề quan hệ không xác định, từ "if" gợi ý câu điều kiện, dấu ngoặc kép hoặc động từ tường thuật gợi ý câu tường thuật.
Với dạng lỗi sai (error identification), luôn kiểm tra theo thứ tự: hòa hợp chủ ngữ - động từ, đúng thì theo tín hiệu thời gian, đúng dạng bị động (be + V3/-ed), đúng vị trí của "not", và đúng từ nối (that/which/who) theo loại mệnh đề quan hệ. Đừng dừng lại ngay khi tìm thấy một điểm nghi ngờ - kiểm tra hết cả bốn nhóm lỗi trước khi kết luận.
Quản lý thời gian cũng là một phần của chiến lược: với một đề trộn nhiều điểm ngữ pháp, đừng dừng lại quá lâu ở một câu khó - đánh dấu câu đó, làm tiếp các câu còn lại, rồi quay lại sau khi đã hoàn thành phần dễ hơn.
- 1
Chọn đáp án đúng: "This eco-lodge ___ entirely from bamboo two years ago, and it ___ solar power ever since." (A) was built / has used (B) built / used (C) was built / used (D) is built / has used. Bẫy: hai chỗ trống cần hai thì/cấu trúc khác nhau, dễ chọn nhầm một cặp giống nhau cho cả hai.
- 2
"Two years ago" là mốc thời gian quá khứ cụ thể, và chủ ngữ "this eco-lodge" là đối tượng chịu tác động của hành động xây dựng, nên cần bị động quá khứ đơn: "was built".
- 3
"Ever since" (từ đó đến nay) là tín hiệu kinh điển của thì hiện tại hoàn thành, diễn tả một hành động bắt đầu trong quá khứ và tiếp diễn đến hiện tại: "has used".
- 4
Loại (B) vì thiếu bị động ở chỗ 1. Loại (D) vì "is built" sai thì cho một hành động đã hoàn tất hai năm trước. Loại (C) vì "used" (quá khứ đơn) không khớp tín hiệu "ever since".
- 5
(A) "was built / has used", khớp đúng cả hai tín hiệu thời gian riêng biệt trong cùng một câu.
- 1
Chọn đáp án đúng: The ranger, ___ has worked here for fifteen years, said, "The reef ___ recovering slowly." (A) who / was (B) who, / is (C) that / was (D) which / is. Bẫy: câu có cả mệnh đề quan hệ (chỗ trống 1) và câu tường thuật cần lùi thì (chỗ trống 2), dễ chỉ tập trung xử lý một chỗ.
- 2
"The ranger" là danh từ chung, không phải tên riêng, cần thêm thông tin để biết người kiểm lâm nào - đây là mệnh đề quan hệ xác định, không dấu phẩy, dùng "who" cho người.
- 3
Câu trong dấu ngoặc kép ở hiện tại tiếp diễn ("is recovering"); nếu tường thuật lại hoàn toàn, "is" phải lùi thành "was" - đúng tín hiệu đã có sẵn trong các phương án.
- 4
Loại (B) vì mệnh đề xác định không cần dấu phẩy. Loại (C) và (D) vì "that"/"which" không dùng cho người, phải là "who".
- 5
(A) "who / was" - mệnh đề quan hệ xác định đúng từ nối cho người, và thì đã lùi đúng cho phần tường thuật.
- 1
Chọn đáp án đúng: "If tourists keep reducing their ___, national parks like Cat Ba ___ remain sustainable for future generations." (A) carbon footprint / can (B) carbon footprint / will (C) eco-lodge / can (D) wildlife sanctuary / will. Bẫy: câu cần chọn đúng cả từ vựng lẫn động từ khuyết thiếu phù hợp ngữ nghĩa.
- 2
Hành động "giảm" (reducing) chỉ hợp lý với một đại lượng có thể đo và giảm được, đúng nghĩa "carbon footprint"; "eco-lodge" và "wildlife sanctuary" đều là danh từ chỉ địa điểm, không thể "giảm" được.
- 3
Ý câu nói về khả năng thực hiện được nhờ hành động giảm dấu chân carbon, không phải một hậu quả chắc chắn tuyệt đối, nên "can" hợp lý hơn "will" ở đây, dù cả hai đều đúng ngữ pháp.
- 4
Loại (C) và (D) vì sai từ vựng, không thể "giảm" một địa điểm. Loại (B) vì mức độ chắc chắn "will" không hợp bằng "can" trong ngữ cảnh nói về khả năng, dù không sai ngữ pháp tuyệt đối.
- 5
(A) "carbon footprint / can", đúng cả từ vựng lẫn sắc thái động từ khuyết thiếu phù hợp ngữ cảnh.
(1) Áp dụng quy tắc của điểm ngữ pháp vừa ôn gần nhất cho mọi câu, dù câu đó thực chất thuộc điểm khác. (2) Dừng lại quá lâu ở một câu khó, làm mất thời gian cho cả đề. (3) Với câu tìm lỗi sai, dừng lại ngay khi tìm được một lỗi mà không kiểm tra hết các nhóm lỗi còn lại trong cùng câu.
Luyện tập có hướng dẫn
Luyện tập độc lập
Khóa học tiếp theo (Khóa 8) tiếp tục luyện đề tổng hợp toàn bộ chương trình lớp 10 ở định dạng đề kiểm tra đầy đủ bốn kỹ năng, khép lại lộ trình foundation lớp 10.