Câu hỏi Yes/No và câu phủ định với do/does
Mục tiêu bài học
Sau bài này, em đặt đúng câu hỏi Yes/No và câu phủ định với do/does khi hỏi và trả lời về sở thích, đồng thời không thêm nhầm đuôi -s/-es vào động từ chính trong hai cấu trúc này.
Kiến thức đã học
Bài trước em đã học bốn nhóm quy tắc thêm -s/-es cho câu khẳng định. Điều quan trọng cần nhớ ở đây: một khi câu đã có do/does, phần việc chia đuôi coi như do/does đảm nhận, còn động từ chính luôn quay về dạng nguyên mẫu.
Câu hỏi khởi động
Minh hỏi Nam: "Does you like fishing?" Nam trả lời đúng nội dung nhưng Minh vẫn thấy câu hỏi hơi lạ tai. Vấn đề nằm ở việc chọn does hay do cho đúng chủ ngữ — does chỉ dùng với he/she/it, còn you luôn đi với do.
Câu hỏi Yes/No với do/does
Câu phủ định với don't/doesn't
Cấu trúc: S + don't/doesn't + V (nguyên mẫu). Doesn't dùng cho he/she/it, don't dùng cho I/you/we/they, và động từ chính sau đó cũng luôn ở dạng nguyên mẫu, y hệt như trong câu hỏi. Một lỗi khá phổ biến là viết "doesn't likes" — vừa có doesn't vừa thêm -s vào động từ chính, trong khi chỉ một trong hai được phép chia.
- 1
Đề bài: "___ your sister collect stamps?" A. Do B. Does C. Is D. Are. Bẫy là chọn Is/Are vì quen với câu hỏi dùng to be.
- 2
Chủ ngữ "your sister" tương đương she, là ngôi thứ ba số ít, nên trợ động từ phải là does. Động từ chính "collect" theo sau does luôn giữ nguyên mẫu.
- 3
A. Do sai vì chỉ dùng cho I/you/we/they. C, D sai vì to be không dùng để hỏi về một hành động thường xuyên như "collect stamps" — câu này cần trợ động từ do/does.
- 4
B. Does.
- 5
Chủ ngữ số ít ngôi ba (he/she/it, hoặc một danh từ tương đương) luôn đi với does trong câu hỏi và phủ định.
- 1
Tìm lỗi sai: "Does Hoa (A) collects (B) sea shells (C) every summer (D) holiday?" Bẫy là giữ nguyên đuôi -s của câu khẳng định trong khi câu đã có does.
- 2
Does đã đứng đầu câu để đánh dấu ngôi thứ ba số ít, nên động từ chính theo sau phải là nguyên mẫu "collect", không phải "collects".
- 3
B, C, D chỉ là cụm danh từ và trạng ngữ, không liên quan đến việc chia động từ, nên không phải lỗi.
- 4
A — collects phải sửa thành collect.
- 5
Một câu chỉ chia đuôi -s/-es một lần: hoặc ở does, hoặc ở động từ chính trong câu khẳng định — không bao giờ cả hai.
- 1
Đề bài: "My brother ___ (not/do) any sport after school." A. doesn't do B. don't do C. doesn't does D. not does. Bẫy là quên rằng câu này có hai chữ "do" khác vai trò.
- 2
"My brother" là ngôi thứ ba số ít nên trợ động từ phủ định là doesn't; "do" còn lại là động từ chính mang nghĩa "chơi, tập" một môn thể thao, và nó phải giữ nguyên mẫu sau doesn't.
- 3
B. don't sai chủ ngữ ngôi ba số ít. C. doesn't does thêm đuôi thừa vào động từ chính. D. not does sai vì thiếu trợ động từ doesn't đứng trước not.
- 4
A. doesn't do.
- 5
Khi phủ định một câu có "do" mang nghĩa "làm", câu vẫn có đủ hai chữ do: doesn't (trợ động từ) + do (động từ chính, nguyên mẫu).
Câu hỏi có từ để hỏi với do/does
- 1
Đề bài: hỏi Phong về tần suất chơi cờ vua của cậu ấy, biết câu trả lời là "He plays chess every Sunday." Bẫy là quên từ để hỏi How often và chỉ hỏi câu Yes/No thông thường, khiến câu hỏi không khớp với câu trả lời có tần suất cụ thể.
- 2
Câu trả lời chứa thông tin về tần suất ("every Sunday"), nên câu hỏi phải bắt đầu bằng How often, theo sau là does vì chủ ngữ Phong là ngôi thứ ba số ít, rồi đến động từ nguyên mẫu play.
- 3
Câu hỏi Yes/No thường ("Does Phong play chess?") không sai ngữ pháp nhưng không phù hợp vì câu trả lời cho sẵn đã nêu rõ tần suất, cho thấy câu hỏi gốc phải hỏi về mức độ thường xuyên.
- 4
How often does Phong play chess?
- 5
Từ để hỏi + do/does + S + V (nguyên mẫu) là khuôn chung cho mọi câu hỏi có từ để hỏi ở thì hiện tại đơn, kể cả What do you do…?, Where does she go…?
- 1
Chuyển sang câu phủ định: "Nam plays video games every day." Bẫy thường gặp là chỉ thêm "not" ngay sau chủ ngữ mà không dùng doesn't: "Nam not plays…".
- 2
Nam là ngôi thứ ba số ít, câu khẳng định gốc chia đuôi ở động từ chính (plays). Khi chuyển sang phủ định, đuôi ấy chuyển sang cho doesn't, còn play trở về nguyên mẫu.
- 3
Không có phương án trắc nghiệm ở bước này; nguyên tắc cần áp dụng là: bỏ đuôi -s khỏi động từ chính, thêm doesn't trước nó.
- 4
Nam doesn't play video games every day.
- 5
Quy tắc chuyển đổi: câu khẳng định chia đuôi ở động từ chính; câu phủ định và câu hỏi chuyển đuôi ấy sang do/does, còn động từ chính luôn về nguyên mẫu.
Lỗi thường gặp
Lỗi nặng nhất là chia đuôi hai lần, ví dụ "Does she plays?" hoặc "He doesn't likes fishing." — chỉ một trong hai vị trí được chia, không bao giờ cả hai. Lỗi thứ hai là chọn nhầm do thay vì does khi chủ ngữ là một tên riêng số ít như Hoa hay Nam.
Luyện tập có hướng dẫn
Luyện tập độc lập
Kiểm tra nhanh
Tóm tắt
Câu hỏi Yes/No: Do/Does + S + V (nguyên mẫu)? Câu phủ định: S + don't/doesn't + V (nguyên mẫu). Does/doesn't dùng cho he/she/it; do/don't dùng cho I/you/we/they. Động từ chính sau do/does luôn về nguyên mẫu, không bao giờ chia đuôi lần thứ hai.
Bài tiếp theo dùng đúng nền tảng hiện tại đơn này để thêm trạng từ chỉ tần suất, cho biết một sở thích diễn ra thường xuyên đến mức nào.