Nguyên tắc tăng, giảm áp suất và ví dụ thực tế

Từ công thức p = F/S, ta rút ra nguyên tắc: khi áp lực F không đổi, muốn TĂNG áp suất thì phải GIẢM diện tích bị ép S; muốn GIẢM áp suất thì phải TĂNG diện tích bị ép S. Nguyên tắc **tăng áp suất bằng cách giảm diện tích** được dùng ở những dụng cụ cần xuyên, cắt, đâm: mũi đinh, mũi kim, lưỡi dao, lưỡi kéo, mũi khoan — tất cả đều được làm thật nhọn hoặc thật mỏng để cùng một lực tay vừa phải cũng tạo ra áp suất cực lớn tại điểm tiếp xúc, đủ để xuyên qua vật liệu. Ngược lại, nguyên tắc **giảm áp suất bằng cách tăng diện tích** được dùng ở những kết cấu cần chịu tải mà không lún, không đè hỏng bề mặt bên dưới: móng nhà xây rộng ra trước khi dựng cột, giày trượt tuyết có bản rộng hơn hẳn giày thường, bánh xích của máy xúc trải dài trên mặt đất thay vì bánh tròn nhỏ như ô tô. Cùng một trọng lượng công trình hay phương tiện, diện tích tiếp xúc càng lớn thì áp suất truyền xuống nền đất càng nhỏ, giảm nguy cơ lún sụt. Hai nguyên tắc trên không mâu thuẫn nhau — chúng chỉ là hai chiều của cùng một công thức, chọn chiều nào tuỳ vào mục đích sử dụng. Người thiết kế mũi đinh muốn áp suất lớn tại một điểm để xuyên vật liệu; người thiết kế móng nhà lại muốn áp suất nhỏ trên cả một vùng để nền đất không bị phá vỡ. Khi đọc một đề bài thực tế, việc đầu tiên cần làm là xác định xem tình huống đang cần tăng hay giảm áp suất, trước khi tính đến việc thay đổi diện tích theo hướng nào.