Cấu trúc đoạn văn thuyết phục: luận điểm, lý do, hệ quả điều kiện, lời kêu gọi hành động

Đọc đoạn văn: 'Our town throws away too much food every day. If restaurants donate unsold food to shelters instead of the bin, less food will end up in landfills, reducing harmful gases. Please contact your local restaurant and suggest this simple change.' Câu thứ hai đang đóng vai trò nào trong bốn phần đã học?

Câu thứ hai có cấu trúc 'If restaurants donate... less food will end up in landfills' — đúng khuôn câu điều kiện loại 1 (if + hiện tại đơn, S + will + V) đã học ở chương trước.

Không phải luận điểm, vì luận điểm đã nằm ở câu đầu ('Our town throws away too much food'). Không phải lời kêu gọi hành động, vì câu này không có động từ mệnh lệnh hướng tới người đọc — đó là vai trò của câu thứ ba (Please contact...). Không phải lý do, vì câu này không giải thích 'vì sao', mà nêu kết quả nếu một hành động xảy ra.

Câu thứ hai là hệ quả điều kiện (conditional consequence).

Dấu hiệu nhận biết hệ quả điều kiện: luôn có if/unless và will/won't — đây là phần dễ xác định nhất trong bốn phần vì có cấu trúc ngữ pháp cố định, khác với luận điểm hay lý do vốn không có khuôn cố định.

Câu chủ đề phải nêu đúng vấn đề mà cả đoạn văn đang giải quyết: lãng phí điện trong giờ ra chơi. Toàn bộ phần thân đoạn nói về việc tắt đèn/quạt để tiết kiệm điện, nên câu chủ đề cần nêu rõ vấn đề lãng phí điện.

Loại (b) vì đây là một sự thật chung chung, không phải một luận điểm — nó không nêu vấn đề cụ thể của trường. Loại (c) vì hoàn toàn lạc đề, nói về giáo viên chăm chỉ, không liên quan đến điện. Loại (d) vì đây là một chi tiết hỗ trợ (mất bao lâu để tắt đèn), quá cụ thể để làm câu mở đầu nêu vấn đề chung.

(a) Our school wastes a surprising amount of electricity every day.

Một câu chủ đề tốt luôn đủ rộng để bao trùm toàn bộ đoạn văn, nhưng đủ cụ thể để không lạc sang chủ đề khác — tránh cả hai cực: quá chung chung (như (b)) và quá chi tiết (như (d)).

Đoạn văn kết thúc bằng một trong bốn lựa chọn: (a) Water pollution harms fish and other river life. (b) Please report any factory that dumps waste into the river to the local authorities. (c) Rivers are an important part of our ecosystem. (d) This problem has existed for many years. Chọn câu kết đúng vai trò lời kêu gọi hành động.

Lời kêu gọi hành động cần một động từ mệnh lệnh hướng thẳng tới người đọc, yêu cầu họ làm một việc cụ thể — không chỉ nhắc lại vấn đề hay lý do đã nêu trước đó trong đoạn.

Loại (a) vì đây là một lý do/hậu quả, không phải một yêu cầu hành động. Loại (c) vì đây là một sự thật chung, không yêu cầu ai làm gì. Loại (d) vì đây chỉ lặp lại rằng vấn đề đã tồn tại lâu, không thúc đẩy hành động nào — đây là lỗi phổ biến nhất: kết đoạn bằng cách nhắc lại vấn đề thay vì kêu gọi hành động.

(b) Please report any factory that dumps waste into the river to the local authorities.

Câu kêu gọi hành động luôn trả lời được câu hỏi 'người đọc cần làm gì, ngay bây giờ?' — nếu một câu chỉ mô tả vấn đề mà không có động từ mệnh lệnh hướng tới người đọc, đó chưa phải lời kêu gọi hành động thật sự.