Unless và các biến thể của câu điều kiện loại 1

'If the city doesn't build more recycling centres, most plastic waste won't be properly processed.' Viết lại câu này dùng unless, bắt đầu bằng Unless. Bẫy ở đây là học sinh dễ viết 'Unless the city doesn't build...' — giữ nguyên doesn't sau unless.

Cụm if...doesn't build chính là điều kiện phủ định mà unless thay thế; khi chuyển sang unless, doesn't biến mất vì unless đã mang nghĩa phủ định đó rồi. Vế chính won't be processed vẫn giữ nguyên vì đây là một won't riêng, không liên quan đến vế điều kiện.

Unless the city builds more recycling centres, most plastic waste won't be properly processed.

Mẹo chuyển đổi nhanh: if + S + don't/doesn't + V → unless + S + V (bỏ don't/doesn't, giữ nguyên động từ ở dạng khẳng định, chia đúng ngôi) — quy tắc này không đổi dù câu ngắn hay dài.

Linh viết trong bài luận: 'Unless factories that dump waste into rivers doesn't pay a heavy fine, water pollution will keep increasing.' Cô giáo gạch chân doesn't và hỏi vì sao câu này sai, kể cả về hình thái động từ.

Có hai lỗi. Thứ nhất, unless đã mang nghĩa phủ định, nên thêm doesn't nữa là phủ định hai lần. Thứ hai, dù bỏ doesn't đi, động từ chính phải chia theo chủ ngữ số nhiều 'factories' (không phải theo danh từ số ít gần nhất 'rivers' trong mệnh đề quan hệ), nên phải là pay, không phải pays hay doesn't pay.

Bỏ doesn't, giữ động từ pay ở dạng khẳng định, chia theo chủ ngữ số nhiều factories: pay (không thêm s).

Unless factories that dump waste into rivers pay a heavy fine, water pollution will keep increasing.

Trong câu phức có mệnh đề quan hệ chen giữa chủ ngữ và động từ chính, luôn xác định đúng chủ ngữ thật của mệnh đề unless trước khi chia động từ — mệnh đề quan hệ không quyết định số ít/số nhiều của động từ chính.

Mai muốn viết hai khẩu hiệu cho chiến dịch môi trường của lớp: một câu khuyến khích mang bình nước dùng lại (kết quả tích cực), một câu cảnh báo về xả rác (hậu quả xấu). Cô phân vân dùng and hay or cho mỗi câu.

Khi mệnh lệnh dẫn tới một kết quả TÍCH CỰC, dùng and: 'Bring a reusable bottle, and you will cut down on plastic waste.' Khi mệnh lệnh phủ định dẫn tới một hậu quả XẤU nếu không làm theo, dùng or: 'Don't dump rubbish in the river, or the fish population will keep declining.'

Nếu dùng or cho câu đầu ('Bring a reusable bottle, or you will cut down on plastic waste'), câu sẽ vô nghĩa vì or đòi hỏi một hậu quả xấu khi KHÔNG làm theo mệnh lệnh, trong khi ở đây mệnh đề sau lại là kết quả tốt của việc làm theo. Ngược lại, dùng and cho câu cảnh báo cũng sai logic tương tự.

Bring a reusable bottle, and you will cut down on plastic waste. / Don't dump rubbish in the river, or the fish population will keep declining.

Mẹo phân biệt: and nối mệnh lệnh khẳng định với kết quả tốt; or nối mệnh lệnh (thường phủ định) với hậu quả xấu nếu không làm theo — gần giống ý nghĩa của unless nhưng ở dạng câu mệnh lệnh, ngắn gọn hơn nhiều cho một khẩu hiệu.