Động từ to be: khẳng định, phủ định, nghi vấn
Mục tiêu bài học
Sau bài học này, em dùng đúng am/is/are cho từng loại chủ ngữ, dựng được câu phủ định và câu hỏi với to be, và tránh lỗi phổ biến nhất: dùng don't/doesn't cùng với to be.
Kiến thức nền cần có
Bài trước em đã dùng I'm trong một đoạn tự giới thiệu. I'm chính là dạng viết tắt của I am — một trong ba dạng của to be. Bài này mở rộng ra cả is và are, cho mọi loại chủ ngữ, và dạy cách phủ định, hỏi với cả ba dạng đó.
Câu hỏi khởi động
Lan đang giới thiệu các bạn cùng lớp: 'Nam is tall. Hoa and Mai are good at Art. I am new here.' Cô giáo hỏi cả lớp: vì sao Lan dùng ba từ khác nhau — is, are, am — cho ba câu, dù cả ba câu đều chỉ đang miêu tả một đặc điểm nào đó? Câu trả lời nằm ở chính chủ ngữ của mỗi câu.
Ba dạng của to be và cách chọn
To be có đúng ba dạng ở hiện tại: am, is, are. I luôn đi với am. He, she, it (và mọi danh từ số ít như Nam, a teacher, the board) đi với is. You, we, they (và mọi danh từ số nhiều như Hoa and Mai, the students) đi với are. Không có ngoại lệ nào cho quy tắc chọn này — chỉ cần xác định đúng chủ ngữ là chọn được đúng dạng.
Câu phủ định thêm not ngay sau to be: am not, is not (isn't), are not (aren't). Câu hỏi Yes/No đảo to be lên trước chủ ngữ: Am I...?, Is he...?, Are they...? Câu trả lời ngắn nhắc lại đúng to be đã dùng trong câu hỏi, không lặp lại phần còn lại của câu: 'Is she new?' — 'Yes, she is.' hoặc 'No, she isn't.'
Điểm học sinh hay nhầm nhất: to be KHÔNG bao giờ đi cùng don't/doesn't. Do/does chỉ dùng với các động từ thường (play, go, like...), còn to be tự nó đã mang chức năng của một trợ động từ, nên phủ định và câu hỏi của to be chỉ cần chính to be, không cần thêm do/does.
- 1
Hoàn thành câu: 'Quang and Linh ___ in Class 6A. They ___ very friendly.' Bẫy ở đây là học sinh dễ chọn is vì câu nói về hai người cụ thể, quên rằng chủ ngữ số nhiều luôn đi với are.
- 2
Chủ ngữ 'Quang and Linh' là hai người, tức là số nhiều — đi với are, không phải is. Chủ ngữ 'They' thay cho 'Quang and Linh', cũng là số nhiều, nên cũng đi với are.
- 3
Với ô đầu tiên: is sai vì chủ ngữ là số nhiều; am sai vì chủ ngữ không phải I; chỉ are đúng. Với ô thứ hai (they), lý do y hệt: chỉ are đúng, is và am đều sai vì they là chủ ngữ số nhiều.
- 4
Quang and Linh are in Class 6A. They are very friendly.
- 5
Hễ thấy 'and' nối hai tên riêng, hoặc thấy they/we/you, luôn chọn are. Biến thể: nếu đổi thành một tên riêng ('Quang'), phải đổi lại thành is.
- 1
An wrote: 'Mai doesn't is a new student. She is from Vinh.' Cô giáo gạch chân doesn't is và hỏi vì sao cụm này sai.
- 2
To be không bao giờ đi cùng do/does/don't/doesn't — to be tự phủ định bằng cách thêm not ngay sau chính nó (isn't), không cần mượn does. Viết doesn't is là dùng hai trợ động từ phủ định cùng lúc cho một mệnh đề, sai ngữ pháp.
- 3
Bỏ doesn't, giữ nguyên is, thêm not ngay sau is: isn't.
- 4
Mai isn't a new student. She is from Vinh.
- 5
Trước khi viết phủ định cho một câu, tự hỏi: câu này đang dùng to be hay một động từ thường? Nếu là to be, chỉ cần thêm not; nếu là động từ thường, mới cần don't/doesn't.
Luyện tập có hướng dẫn
Luyện tập độc lập
Bẫy số một: chèn don't/doesn't vào một câu đã có to be, ví dụ 'She doesn't is here' hoặc 'Does he is your brother?'. To be tự phủ định và tự đảo lên đầu câu hỏi, không cần bất kỳ trợ động từ nào khác. Bẫy thứ hai: chọn sai am/is/are khi chủ ngữ là hai tên riêng nối bằng and — luôn nhớ 'A and B' đi với are.
Tóm tắt
To be có ba dạng: am (đi với I), is (đi với he/she/it và danh từ số ít), are (đi với you/we/they và danh từ số nhiều). Phủ định chỉ cần thêm not sau to be; câu hỏi chỉ cần đảo to be lên đầu câu. To be không bao giờ cần don't/doesn't.
Bài tiếp theo, em chuyển sang chủ đề chính của trường mới: các môn học và thời khóa biểu, dùng động từ have để nói mình học môn gì vào ngày nào.