Thì hiện tại đơn — câu hỏi và câu trả lời ngắn
Mục tiêu bài học
Sau bài học này, em đặt đúng câu hỏi Yes/No và câu hỏi có từ để hỏi ở thì hiện tại đơn bằng do/does, và trả lời ngắn gọn đúng ngữ pháp.
Kiến thức nền cần có
Bài trước em đã học don't/doesn't cho câu phủ định. Câu hỏi ở thì hiện tại đơn dùng đúng hai trợ động từ đó — do và does — chỉ khác là đặt lên đầu câu thay vì đứng sau chủ ngữ.
Câu hỏi khởi động
An muốn hỏi Nam có chơi bóng đá vào chủ nhật không. Bạn ấy phân vân giữa hai cách: 'Does Nam play football on Sunday?' và 'Does Nam plays football on Sunday?' Chỉ khác nhau một chữ s ở cuối play, nhưng chỉ một trong hai câu đúng ngữ pháp. Cách nào đúng, và vì sao?
Do/Does và câu trả lời ngắn
Câu hỏi có từ để hỏi thêm Wh-word vào trước do/does: 'What time do you get up?', 'Where does she live?' Trật tự luôn là: từ hỏi — do/does — chủ ngữ — động từ nguyên mẫu. Câu trả lời ngắn cho câu hỏi Yes/No chỉ nhắc lại do/does, không lặp lại động từ chính: 'Does Nam play football?' — 'Yes, he does.' hoặc 'No, he doesn't.'
Những từ hỏi thường gặp nhất trong đề kiểm tra lớp 6 là what (cái gì), where (ở đâu), when (khi nào), what time (mấy giờ), và how (như thế nào). Mỗi từ hỏi đứng ở đầu câu, tuyệt đối không đứng sau chủ ngữ hay động từ — thứ tự sai vị trí của Wh-word là một lỗi khác học sinh hay mắc, ngoài lỗi chia sai động từ.
So sánh nhanh với câu phủ định em học ở bài trước: don't/doesn't đứng SAU chủ ngữ (Nam doesn't play...), còn do/does trong câu hỏi lại đứng TRƯỚC chủ ngữ (Does Nam play...?). Chỉ cần nhớ vị trí đảo ngược này, cộng với quy tắc động từ luôn về nguyên mẫu sau do/does, là dựng đúng gần như mọi câu hỏi thì hiện tại đơn ở lớp 6.
- 1
Câu gốc: 'Nam plays football on Sunday.' Chuyển thành câu hỏi Yes/No và cho câu trả lời ngắn (giả sử đúng là có). Bẫy ở đây là học sinh dễ viết 'Does Nam plays' — giữ nguyên s của plays khi chuyển sang câu hỏi.
- 2
Chủ ngữ Nam là ngôi thứ ba số ít nên mượn does để hỏi; does đứng lên đầu câu, còn động từ chính play phải trở về nguyên mẫu, bỏ chữ s đã có ở câu khẳng định gốc.
- 3
Với bốn cách viết: (a) Does Nam play football on Sunday?; (b) Does Nam plays football on Sunday?; (c) Do Nam play football on Sunday?; (d) Nam does play football on Sunday? — loại (b) vì thừa s sau does; loại (c) vì dùng sai do thay vì does cho chủ ngữ số ít; loại (d) vì does không đứng sau chủ ngữ trong câu hỏi, phải đứng đầu câu.
- 4
Does Nam play football on Sunday? — Yes, he does.
- 5
Khi chuyển sang câu hỏi, luôn bỏ -s/-es của động từ chính vì does đã đảm nhận phần đó. Biến thể: nếu câu trả lời là không, đổi thành 'No, he doesn't.'
- 1
Linh wrote: 'What time does the class starts?' Cô giáo gạch chân does the class starts, hỏi phần nào sai.
- 2
Does đã đứng ngay sau từ hỏi what time để mượn chức năng chia thì cho cả câu, nên động từ chính start phải trở về nguyên mẫu. Giữ starts (thêm s) là chia thì hai lần, giống hệt lỗi ở câu phủ định của bài trước.
- 3
Đổi starts thành start, giữ nguyên does the class ở trước.
- 4
What time does the class start?
- 5
Quy tắc 'động từ về nguyên mẫu sau does' áp dụng y hệt cho cả câu phủ định lẫn câu hỏi có từ để hỏi, không có ngoại lệ.
Luyện tập có hướng dẫn
Luyện tập độc lập
Tóm tắt
Câu hỏi thì hiện tại đơn dùng Do (I/you/we/they) hoặc Does (he/she/it) đứng đầu câu, theo sau là chủ ngữ và động từ nguyên mẫu — không bao giờ giữ -s/-es sau does, kể cả trong câu hỏi có từ để hỏi. Câu hỏi có Wh-word chỉ thêm đúng một từ vào trước do/does, không đổi gì khác trong phần còn lại của câu.
Bài tiếp theo, em dùng chính thì hiện tại đơn vừa học kỹ ở chương này để kể lại toàn bộ một ngày đi học, từ lúc thức dậy đến lúc đi ngủ, với đúng những động từ chỉ thói quen mà em vừa luyện tập.