Bài học

Less...than và tổng hợp ba dạng so sánh

Mục tiêu

Sau bài học này, em dùng đúng less + tính từ + than để so sánh nghịch — diễn đạt một bên kém hơn về mức độ của đặc điểm được nêu — và biết chọn đúng dạng so sánh trong số ba dạng đã học: hơn (-er/more), bằng (as...as) và nghịch (less...than) theo đúng ngữ cảnh giao thông.

Kiến thức nền cần có

Bài trước em đã học as...as và not as...as. less...than không phải một cách nói khác của not as...as, mà là một cấu trúc thứ ba, đứng cạnh -er/more và as...as. Ba cấu trúc này cùng tồn tại song song, và bài học hôm nay giúp em chọn đúng cái cần dùng.

Câu hỏi khởi động

Linh muốn nói rằng đi xe đạp ít nguy hiểm hơn đi xe máy khi không đội mũ bảo hiểm. Linh có thể nói 'a motorbike is more dangerous than a bicycle', nhưng Linh muốn nhấn vào phía xe đạp — ít nguy hiểm hơn — chứ không muốn nhấn vào phía xe máy. less...than chính là cấu trúc cho phép Linh làm điều đó.

less + tính từ + than: so sánh nghịch

Công thức: S + be/V + less + tính từ nguyên thể + than + đối tượng còn lại. less mang nghĩa ngược hẳn với more: more diễn đạt hơn, less diễn đạt kém hơn, cùng đi với tính từ gốc không thêm đuôi. Ví dụ: Cycling is less dangerous than riding a motorbike without a helmet — đi xe đạp ít nguy hiểm hơn đi xe máy mà không đội mũ bảo hiểm.

less...than dùng được với mọi tính từ, không phân biệt tính từ ngắn hay dài, khác với -er/-est chỉ dùng cho tính từ ngắn (một âm tiết, hoặc hai âm tiết kết thúc bằng -y). Đây là lý do less...than rất hữu ích khi tính từ quá dài để thêm -er một cách tự nhiên, ví dụ less convenient, less expensive, less crowded.

less...than và more...than là hai chiều của cùng một quan hệ: 'Cycling is less dangerous than riding a motorbike' và 'Riding a motorbike is more dangerous than cycling' diễn đạt đúng một sự thật, chỉ đảo ngược chủ ngữ và đối tượng so sánh. Khi làm bài chuyển đổi câu, đảo hai vế và đổi less thành more (hoặc ngược lại) là kỹ thuật cơ bản nhất.

Chọn đúng dạng so sánh trong ba dạng

Bây giờ em có ba công cụ: -er/more...than (hơn), as...as / not as...as (bằng hoặc không bằng), và less...than (kém hơn, nhấn vào phía yếu hơn). Ba dạng này không cạnh tranh nhau mà bổ sung cho nhau — chọn dạng nào phụ thuộc vào em muốn nhấn vào phía nào của phép so sánh, không phụ thuộc vào sự thật đang so sánh.

Ba câu sau đều đúng và cùng phản ánh một thực tế (xe máy nguy hiểm hơn xe đạp khi không đội mũ): 'A motorbike is more dangerous than a bicycle', 'A bicycle isn't as dangerous as a motorbike', và 'A bicycle is less dangerous than a motorbike'. Khi đề bài cho sẵn một câu và yêu cầu viết lại giữ nguyên nghĩa bắt đầu bằng một từ cụ thể, từ đó sẽ quyết định em phải dùng dạng nào trong ba dạng trên.

less luôn đi với tính từ gốc, giống hệt quy tắc của as...as.

Bước 1 luôn là bước quyết định, vì ba dạng diễn đạt cùng sự thật theo ba hướng khác nhau.

Ví dụ

less...than cho so sánh nghịch

1
Đề bài: Đi bộ ít gây ô nhiễm hơn đi ô tô. Viết một câu dùng less...than, nhấn vào phía đi bộ. Bẫy: viết 'Walking is less polluting as driving a car', dùng nhầm as thay vì than sau less...tính từ.
2
Cấu trúc là S + be + less + tính từ + than + đối tượng. Chủ ngữ là walking, tính từ là polluting, đối tượng so sánh là driving a car.
3
(a) Walking is less polluting as driving a car — loại vì less...than luôn dùng than, không phải as, khác hẳn khuôn as...as. (b) Walking is polluting less than driving a car — loại vì trật tự sai, less phải đứng ngay trước tính từ. (c) Walking is less polluted than driving a car — loại vì dùng nhầm polluted (bị ô nhiễm) thay vì polluting (gây ô nhiễm). (d) Walking is less polluting than driving a car — đúng.
(a) Walking is less polluting as driving a car — loại vì less...than luôn dùng than, không phải as, khác hẳn khuôn as...as. (b) Walking is polluting less than driving a car — loại vì trật tự sai, less phải đứng ngay trước tính từ. (c) Walking is less polluted than driving a car — loại vì dùng nhầm polluted (bị ô nhiễm) thay vì polluting (gây ô nhiễm). (d) Walking is less polluting than driving a car — đúng.
4
Walking is less polluting than driving a car.
5
less luôn đi với than, không bao giờ với as. Biến thể: đảo hai vế và đổi less thành more — 'Driving a car is more polluting than walking'.

Ví dụ

Chọn đúng dạng so sánh theo từ cho sẵn — dạng thi tuyển sinh

1
Đề bài: 'A train is more comfortable than a long-distance bus.' Viết lại bắt đầu bằng 'A long-distance bus', giữ nguyên nghĩa, dùng less. Bẫy: giữ nguyên tính từ comfortable nhưng quên đảo hai đối tượng vị trí cho đúng.
2
Câu gốc nhấn tàu hỏa thoải mái hơn. Câu mới bắt đầu bằng xe khách đường dài nên phải nhấn phía kém — dùng less comfortable than, đối tượng so sánh đổi thành a train.
3
(a) A long-distance bus is less comfortable than a train — đúng. (b) A long-distance bus is more comfortable than a train — loại vì đổi nghĩa hoàn toàn, more thay vì less. (c) A long-distance bus is less comfortable as a train — loại vì less đi với than, không phải as. (d) A long-distance bus less comfortable than a train — loại vì thiếu động từ be.
4
A long-distance bus is less comfortable than a train.
5
Khi đổi chủ ngữ sang phía yếu hơn, đổi more thành less và giữ nguyên tính từ, đảo đối tượng so sánh sang phía còn lại.

Sai lầm thường gặp

Một bẫy rất thường gặp trong đề thi thật: less chỉ đi với tính từ (less dangerous, less crowded), còn khi so sánh danh từ đếm được số nhiều, tiếng Anh chuẩn dùng fewer, không dùng less. 'There are less cars on this road' là cách nói thông tục hay gặp nhưng không chuẩn; câu đúng theo ngữ pháp trường học là 'There are fewer cars on this road'. less...than trong bài này chỉ áp dụng cho tính từ, không áp dụng cho danh từ đếm được số nhiều.

Luyện tập có hướng dẫn

Luyện tập độc lập

Kiểm tra nhanh

Ghi nhớ

less + tính từ gốc + than là dạng so sánh nghịch, nhấn vào phía kém hơn, luôn đi với than chứ không phải as. Ba dạng so sánh -er/more, as...as, less...than cùng diễn đạt được một sự thật theo ba hướng nhấn khác nhau, chọn dạng nào phụ thuộc vào chủ ngữ của câu và từ đề bài cho sẵn.

Chương tiếp theo chuyển sang một hệ thống khác: mustn't và don't have to, áp dụng vào việc đọc hiểu biển báo và luật an toàn giao thông.