Vận dụng tổng hợp: bốn dạng bài đề kiểm tra và tuyển sinh vào 10
Mục tiêu bài học
Sau bài học này, em vận dụng toàn bộ kiến thức của khóa học — câu điều kiện loại 1/unless, gerund/to-infinitive, từ vựng môi trường, và kỹ năng đọc hiểu — vào đúng bốn dạng bài quen thuộc của đề kiểm tra và đề tuyển sinh vào 10: biến đổi câu, tìm lỗi sai, điền từ, và đọc hiểu.
Kiến thức nền cần có
Bài này không dạy điểm ngữ pháp mới — nó là bài ôn tập tổng hợp toàn bộ năm chương trước, đúng như dạng đề kiểm tra cuối kỳ và đề tuyển sinh vào 10 sẽ trộn nhiều điểm ngữ pháp vào cùng một đề, không tách riêng từng chương như lúc mới học.
Câu hỏi khởi động
Bốn dạng bài và cách làm từng dạng
- 1
Đề cho: 'People don't recycle plastic bottles. It becomes difficult to reduce waste at the source.' Yêu cầu: viết lại thành một câu duy nhất, bắt đầu bằng Unless. Bẫy: học sinh dễ giữ nguyên don't trong mệnh đề unless, và quên chuyển 'It becomes difficult to reduce' cho khớp ngữ pháp.
- 2
Câu 1 là điều kiện phủ định — chuyển sang unless cần bỏ don't: 'Unless people recycle plastic bottles'. Câu 2 là hậu quả, giữ nguyên mẫu it is/it becomes + tính từ + to-infinitive: 'it will become difficult to reduce waste at the source' (thêm will vì đây là hậu quả sẽ xảy ra).
- 3
Phương án 'Unless people don't recycle plastic bottles, it becomes difficult to reduce waste at the source' bị loại vì phủ định hai lần trong mệnh đề unless và vế chính thiếu will. Phương án 'Unless people recycle plastic bottles, it becomes difficult reducing waste at the source' bị loại vì dùng gerund sau tính từ difficult thay vì to-infinitive.
- 4
Unless people recycle plastic bottles, it will become difficult to reduce waste at the source.
- 5
Một câu biến đổi có thể kiểm tra cùng lúc hai điểm ngữ pháp — luôn tách riêng từng vế để kiểm tra, rồi mới ghép lại thành câu hoàn chỉnh.
- 1
Đề gạch chân bốn phần: 'If (A) the city will not act soon, it (B) will be difficult (C) protecting (D) the old trees along the river.' Yêu cầu tìm phần sai.
- 2
Phần (A) 'the city will not act' sai vì will chèn vào vế if. Phần (C) 'protecting' cũng sai vì sau tính từ difficult phải là to-infinitive (to protect), không phải gerund. Đề gạch chân bốn phần riêng biệt nên chỉ một phần được coi là đáp án chính; ở đây phần (A) là lỗi rõ và trực tiếp nhất vì nó phá vỡ toàn bộ cấu trúc câu điều kiện.
- 3
'If the city does not act soon, it will be difficult to protect the old trees along the river.'
- 4
If the city does not act soon, it will be difficult to protect the old trees along the river.
- 5
Khi một câu có vẻ chứa nhiều lỗi, hãy sửa từng phần được gạch chân theo đúng quy tắc của điểm ngữ pháp đó, rồi so sánh với đáp án đề cho — đề tuyển sinh vào 10 thường chỉ tính một lỗi chính cho mỗi câu.
Luyện tập có hướng dẫn
Luyện tập độc lập
Bẫy lớn nhất của một đề trộn nhiều dạng bài: chỉ kiểm tra điểm ngữ pháp đầu tiên nhận ra rồi dừng lại, bỏ sót lỗi hoặc yêu cầu thứ hai trong cùng một câu. Một câu biến đổi hoặc tìm lỗi có thể kiểm tra cùng lúc câu điều kiện lẫn gerund/to-infinitive — luôn kiểm tra đủ cả câu, không dừng ở phát hiện đầu tiên.
Tóm tắt
Đề kiểm tra và đề tuyển sinh vào 10 thường trộn nhiều điểm ngữ pháp vào cùng một câu, dưới bốn dạng bài quen thuộc: biến đổi câu, tìm lỗi sai, điền từ, và đọc hiểu. Quy trình làm bài không đổi: xác định dạng bài, kiểm tra thì và cấu trúc từng vế, loại từng phương án theo lý do cụ thể, rồi rà lại trước khi nộp.
Đến đây, em đã hoàn thành toàn bộ khóa học về môi trường và ô nhiễm — từ câu điều kiện, gerund/to-infinitive, từ vựng, đọc hiểu, đến viết đoạn văn thuyết phục — đủ vững để làm bài kiểm tra và làm nền cho những cấu trúc phức tạp hơn ở lớp 9.