Bài học

Some và any

Mục tiêu

Sau bài học này, em chọn đúng some cho câu khẳng định và any cho câu phủ định/câu hỏi khi miêu tả đồ vật trong nhà, và phân biệt được danh từ đếm được số nhiều với danh từ không đếm được.

Kiến thức nền cần có

Bài trước em đã dùng there is/there are với danh từ cụ thể như a kitchen, three bedrooms. Hôm nay em học cách nói về đồ vật khi KHÔNG cần đếm số lượng chính xác, chỉ cần nói 'có một ít' — đó là lúc some và any xuất hiện.

Câu hỏi khởi động

Mai đang tả phòng khách nhà mình cho bạn nghe: có vài cái ghế, nhưng lại không có chiếc ti vi nào cả. Mai phân vân không biết dùng some hay any cho từng câu — quy tắc phụ thuộc vào việc câu đó là khẳng định, phủ định hay câu hỏi.

Some cho khẳng định, any cho phủ định và câu hỏi

Quy tắc cơ bản: some xuất hiện trong câu khẳng định, any xuất hiện trong câu phủ định và câu hỏi. 'There are some chairs in the living room' (khẳng định, dùng some); 'There isn't any sofa in the bedroom' (phủ định, dùng any); 'Are there any pictures on the wall?' (câu hỏi, dùng any).

Some và any đều đi với danh từ số nhiều đếm được (chairs, pictures) hoặc danh từ không đếm được (furniture, water). Furniture là một từ hay gây nhầm: nó là danh từ KHÔNG đếm được dù chỉ cả một bộ bàn ghế, nên không bao giờ viết furnitures hay a furniture — 'There is some furniture in the room' đúng, coi furniture giống nước hay gạo về mặt ngữ pháp.

Có một ngoại lệ quan trọng: khi câu hỏi mang tính chất mời hoặc đề nghị, some vẫn được dùng dù là câu hỏi, vì người nói đã có ý định cho hoặc mời cụ thể — 'Would you like some tea?', 'Can I have some water, please?' Đây không phải câu hỏi thông tin thông thường, mà là một lời mời hoặc yêu cầu lịch sự.

Một cách khác để nói phủ định là dùng no thay cho not any: 'There isn't any sofa in the bedroom' và 'There is no sofa in the bedroom' mang đúng cùng một nghĩa. Điểm khác biệt nằm ở cấu trúc: no đứng ngay sau to be ở dạng khẳng định (is/are), không cần not, còn any luôn cần not đi kèm ngay trước nó. Hai cách nói này có thể dùng thay nhau tùy sở thích diễn đạt của người viết.

Bước cuối cùng chặn đúng bẫy phổ biến nhất: some vẫn dùng trong câu hỏi mời.

any thay cho some vì câu đã chuyển sang dạng phủ định.

Ví dụ

Chọn some hay any theo loại câu

1
Đề bài: Mai's living room has a few chairs but no television. Complete: 'There are ___ chairs, but there isn't ___ television.' Bẫy: dùng some cho cả hai chỗ trống vì quên vế thứ hai là câu phủ định.
2
Vế đầu 'There are ___ chairs' là câu khẳng định, cần some; vế sau 'there isn't ___ television' là câu phủ định (có isn't), cần any.
3
(a) some / any — đúng, khớp đúng khẳng định rồi phủ định. (b) any / some — sai vì đảo ngược, any không dùng cho câu khẳng định thông thường. (c) some / some — sai vì vế sau là phủ định, phải dùng any. (d) any / any — sai vì vế đầu là khẳng định, phải dùng some.
4
There are some chairs, but there isn't any television.
5
Mỗi vế của câu tự quyết định some hay any theo chính loại câu của vế đó, không áp dụng chung cho cả câu ghép. Biến thể: đổi television thành đồ vật số nhiều, ta có 'there aren't any pictures.'

Ví dụ

Đặt câu hỏi với any — dạng đề kiểm tra

1
Đề bài: Complete the question: 'Are there ___ posters in your bedroom?' Bẫy: chọn some vì nhầm rằng câu hỏi luôn phải đổi sang any, kể cả khi đây không phải một lời mời.
2
Đây là một câu hỏi thông tin thông thường, hỏi về sự tồn tại của posters, không phải một lời mời — nên quy tắc đúng là dùng any.
3
(a) some — sai vì đây không phải câu hỏi mời, chỉ là câu hỏi thông tin thông thường. (b) any — đúng, khớp đúng quy tắc câu hỏi. (c) a — sai vì posters đã ở số nhiều, không đi với article a. (d) the — sai nghĩa vì the ngụ ý posters cụ thể đã biết trước, không hợp câu hỏi mở đầu chủ đề mới.
4
Are there any posters in your bedroom?
5
Chỉ giữ some trong câu hỏi khi đó là lời mời hoặc đề nghị cụ thể; câu hỏi thông tin thông thường luôn dùng any.

Ôn lại nhanh danh từ đếm được và không đếm được, vì quy tắc some/any áp dụng như nhau cho cả hai loại: chair, picture, book là danh từ đếm được, có dạng số nhiều chairs, pictures, books; furniture, water, rice là danh từ không đếm được, luôn giữ nguyên dạng, không thêm s. Some và any đứng được trước cả hai loại danh từ này, miễn là không đứng trước danh từ số ít đếm được — không ai nói 'some chair' khi chair ở số ít.

Sai lầm thường gặp

Sai lầm phổ biến nhất: dùng any trong câu khẳng định thông thường ('There are any chairs' — sai), hoặc quên ngoại lệ lời mời và đổi 'Would you like some tea?' thành 'Would you like any tea?', nghe không tự nhiên với người bản ngữ.

Luyện tập có hướng dẫn

Luyện tập độc lập

Kiểm tra nhanh

Ghi nhớ

Some đi với câu khẳng định, any đi với câu phủ định và câu hỏi — trừ khi câu hỏi là một lời mời hoặc đề nghị, khi đó vẫn giữ some.

Bài tiếp theo em sẽ học từ vựng đồ vật trong nhà và các giới từ chỉ vị trí mở rộng như behind, between, near.