Liên từ nguyên nhân – kết quả: because và so
Mục tiêu bài học
Sau bài này, em nối đúng một câu nguyên nhân -- kết quả về thiên tai bằng because hoặc so, đặt dấu phẩy đúng chỗ theo từng liên từ, và không còn mắc lỗi phổ biến nhất của cấu trúc này: dùng cả hai liên từ trong cùng một câu.
Kiến thức nền cần có
Em đã biết cách viết một câu ghép có hai mệnh đề ở lớp dưới, và hai chương vừa học đã cho em quen với việc kể một chuỗi sự việc về thiên tai bằng quá khứ đơn và quá khứ tiếp diễn. Bài này thêm một việc mới: nối rõ nguyên nhân với kết quả của những sự việc đó.
Câu hỏi khởi động
Lan đang viết nhật ký về trận lũ ở quê ngoại: 'The rain did not stop for three days, so the river overflowed.' Bạn của Lan viết lại câu này theo cách khác: 'The river overflowed because the rain did not stop for three days.' Hai câu nói cùng một sự thật, nhưng vị trí của nguyên nhân và kết quả trong câu đã đổi chỗ hoàn toàn. Vì sao vẫn đúng?
Because và so: ai đứng trước nguyên nhân, ai đứng trước kết quả
Because đứng ngay trước mệnh đề nguyên nhân, và mệnh đề because có thể đứng trước hoặc sau mệnh đề kết quả. Nếu mệnh đề because đứng đầu câu, cần dấu phẩy trước khi sang mệnh đề kết quả; nếu mệnh đề kết quả đứng đầu, không cần dấu phẩy trước because.
Since cũng mang nghĩa nguyên nhân, đứng ở cùng vị trí với because, nhưng thường dùng khi nguyên nhân là một điều đã biết rõ chứ không phải thông tin mới: 'Since the whole region was already on flood alert, the school closed early.' Ở lớp 8, em chỉ cần nhận ra since ở nghĩa này khi đọc bài; khi tự viết câu, because vẫn là lựa chọn quen thuộc và an toàn hơn.
- 1
Hai sự việc: 'The dam could not hold the extra water.' và 'Several downstream villages were flooded.' Nối bằng because, bắt đầu câu bằng mệnh đề kết quả. Bẫy ở đây là đặt dấu phẩy trước because dù mệnh đề kết quả đã đứng trước.
- 2
Several downstream villages were flooded là kết quả, đứng trước; the dam could not hold the extra water là nguyên nhân, đứng sau vì có because dẫn đầu, nên không cần dấu phẩy trước because.
- 3Với bốn cách viết: (a) Several downstream villages were flooded because the dam could not hold the extra water; (b) Several downstream villages were flooded, because the dam could not hold the extra water; (c) Several downstream villages were flooded because the dam could not hold the extra water, so many families lost their crops; (d) Several downstream villages were flooded so the dam could not hold the extra water -- loại (b) vì thêm dấu phẩy thừa trước because khi mệnh đề kết quả đã đứng trước; loại (c) tuy đúng ngữ pháp riêng lẻ nhưng không phải là câu được yêu cầu, vì đề chỉ cần nối hai sự việc đã cho, không thêm ý mới; loại (d) đảo ngược quan hệ nhân quả, so lại đứng trước chính nguyên nhân, sai logic hoàn toàn.
- 4
Several downstream villages were flooded because the dam could not hold the extra water.
- 5
Có thể đảo lại: 'Because the dam could not hold the extra water, several downstream villages were flooded.' -- lúc này vế because đứng đầu nên cần dấu phẩy trước vế kết quả.
- 1
Quang viết trong bài luận: 'Because the rain did not stop for three days, so the flood got worse every hour.' Cô giáo gạch chân so và hỏi vì sao câu này sai, dù mỗi từ riêng lẻ đều đúng chính tả.
- 2
Because ở đầu câu đã đóng vai trò nối nguyên nhân với kết quả; thêm so trước mệnh đề kết quả là lặp lại đúng một chức năng hai lần trong cùng một câu -- tiếng Anh không cho phép vì mỗi câu chỉ cần một liên từ nguyên nhân - kết quả.
- 3
Bỏ so, giữ nguyên phần còn lại: mệnh đề because vẫn đứng đầu, có dấu phẩy, rồi tới thẳng mệnh đề kết quả.
- 4
Because the rain did not stop for three days, the flood got worse every hour.
- 5
Nếu câu đã có because hoặc since ở đầu, không bao giờ thêm so nữa -- đây là lỗi chuyển ngữ 'vì... nên...' phổ biến nhất khi viết tiếng Anh.
Luyện tập có hướng dẫn
Luyện tập độc lập
Lỗi nặng nhất của bài này: viết cả because và so trong cùng một câu, mô phỏng đúng cấu trúc 'vì... nên...' của tiếng Việt -- tiếng Anh không chấp nhận. Lỗi thứ hai: quên dấu phẩy trước so, hoặc thêm thừa dấu phẩy trước because khi mệnh đề kết quả đã đứng trước.
Tóm tắt
Because đứng trước nguyên nhân và có thể đứng đầu hoặc cuối câu; so đứng trước kết quả và luôn đứng sau nguyên nhân. Vì cả hai đã cùng làm một việc, không bao giờ dùng because và so trong cùng một câu.
Bài tiếp theo, em học một cặp liên từ khác dùng để nêu sự tương phản: although và despite, khi kể một điều bất ngờ xảy ra trái với những gì người ta lo sợ.