Bài học

Bài 1: Tính giá trị biểu thức có chứa hai, ba chữ

Bạn Sao và mèo Mun đang chuẩn bị đồ cho chuyến dã ngoại.
Sao nói: "Tớ sẽ mang theo một ít kẹo, còn Mun mang bánh cá nhé?".
Mun gật đầu: "Nhưng chúng ta mang bao nhiêu cái nhỉ?".
Bài toán bắt đầu từ chính câu hỏi này đấy em ạ.

Biểu thức có chứa hai chữ

Giả sử bạn Sao mang đi $a$ cái kẹo và mèo Mun mang đi $b$ cái bánh.
Để biết cả hai bạn mang đi bao nhiêu đồ ăn, ta sẽ có biểu thức $a + b$ .
Đây được gọi là biểu thức có chứa hai chữ.

Giả sử bạn Sao mang đi $a$ cái kẹo và mèo Mun mang đi $b$ cái bánh. Để biết cả hai bạn mang đi bao nhiêu đồ ăn, ta sẽ có biểu thức $a + b$. Đây được gọi là biểu thức có chứa hai chữ.

Biểu thức có chứa hai chữLà một biểu thức toán học có chứa hai chữ (biến số), ví dụ như

a + b

m - n

c \times d

.Là một biểu thức toán học có chứa hai chữ (biến số), ví dụ như $a + b$, $m - n$, $c \times d$.

Mỗi khi giá trị của $a$ và $b$ thay đổi, giá trị của biểu thức $a + b$ cũng sẽ thay đổi theo.
Ví dụ, nếu Sao có 5 cái kẹo và Mun có 7 cái bánh thì tổng số sẽ là bao nhiêu?

Mỗi khi giá trị của $a$ và $b$ thay đổi, giá trị của biểu thức $a + b$ cũng sẽ thay đổi theo. Ví dụ, nếu Sao có 5 cái kẹo và Mun có 7 cái bánh thì tổng số sẽ là bao nhiêu?

Nhìn vào biểu đồ, em có thể thấy số bánh của Mun nhiều hơn số kẹo của Sao.

Nếu $a = 5$ và $b = 7$ thì $a + b = 5 + 7 = 12$ .
Vậy là hai bạn có tất cả 12 món ăn vặt.
Nếu Sao mang 10 cái kẹo và Mun mang 20 cái bánh thì sao nhỉ?

Nếu $a = 5$ và $b = 7$ thì $a + b = 5 + 7 = 12$. Vậy là hai bạn có tất cả 12 món ăn vặt. Nếu Sao mang 10 cái kẹo và Mun mang 20 cái bánh thì sao nhỉ?

Ghi nhớ quan trọng

Mỗi lần tính giá trị của một biểu thức theo các giá trị cho trước của chữ, ta được một giá trị của biểu thức đó.

Ví dụ

Làm cùng bạn Sao

1
Tính giá trị của biểu thức $m - n$ với $m = 45$ và $n = 28$ .
Tính giá trị của biểu thức $m - n$ với $m = 45$ và $n = 28$.
2
Để tính giá trị của biểu thức $m - n$ , chúng ta sẽ thay chữ bằng số.
Chỗ nào có chữ $m$ , ta thay bằng số 45.
Chỗ nào có chữ $n$ , ta thay bằng số 28.
Ta viết như sau:
Nếu $m = 45$ và $n = 28$ thì $m - n = 45 - 28 = 17$ .
Vậy giá trị của biểu thức $m - n$ khi $m = 45$ và $n = 28$ là 17.
Để tính giá trị của biểu thức $m - n$, chúng ta sẽ thay chữ bằng số. Chỗ nào có chữ $m$, ta thay bằng số 45. Chỗ nào có chữ $n$, ta thay bằng số 28. Ta viết như sau: Nếu $m = 45$ và $n = 28$ thì $m - n = 45 - 28 = 17$. Vậy giá trị của biểu thức $m - n$ khi $m = 45$ và $n = 28$ là 17.
3
Muốn tính giá trị của biểu thức có chứa hai chữ, ta thay chữ bằng số rồi thực hiện phép tính.

Biểu thức có chứa ba chữ

Mèo Mun thấy bạn Sao có nhiều hộp bút màu quá.
Mun tò mò không biết bạn có tất cả bao nhiêu chiếc bút.
Bạn Sao liền đố Mun: "Tớ có $a$ hộp bút, mỗi hộp có $b$ chiếc. Ngoài ra tớ còn có $c$ chiếc bút lẻ nữa. Đố Mun biết tớ có bao nhiêu bút?".
Trong trường hợp này, biểu thức sẽ là $a \times b + c$ . Đây là biểu thức có chứa ba chữ.

Mèo Mun thấy bạn Sao có nhiều hộp bút màu quá. Mun tò mò không biết bạn có tất cả bao nhiêu chiếc bút. Bạn Sao liền đố Mun: "Tớ có $a$ hộp bút, mỗi hộp có $b$ chiếc. Ngoài ra tớ còn có $c$ chiếc bút lẻ nữa. Đố Mun biết tớ có bao nhiêu bút?". Trong trường hợp này, biểu thức sẽ là $a \times b + c$. Đây là biểu thức có chứa ba chữ.

Ví dụ

Giải đố cùng mèo Mun

1
Tính giá trị của biểu thức $a \times b + c$ nếu:
$a = 5$ , $b = 12$ , $c = 8$ .
Tính giá trị của biểu thức $a \times b + c$ nếu: $a = 5$, $b = 12$, $c = 8$.
2
Tương tự như biểu thức có hai chữ, ta cũng thay số vào chữ.
Nếu $a = 5$ , $b = 12$ và $c = 8$ thì $a \times b + c = 5 \times 12 + 8$ .

Trong biểu thức này có cả phép nhân và phép cộng.
Em hãy nhớ lại quy tắc "nhân chia trước, cộng trừ sau" nhé.
Ta thực hiện phép nhân trước: $5 \times 12 = 60$ .
Sau đó mới thực hiện phép cộng: $60 + 8 = 68$ .
Vậy giá trị của biểu thức là 68.
Tương tự như biểu thức có hai chữ, ta cũng thay số vào chữ. Nếu $a = 5$, $b = 12$ và $c = 8$ thì $a \times b + c = 5 \times 12 + 8$. Trong biểu thức này có cả phép nhân và phép cộng. Em hãy nhớ lại quy tắc "nhân chia trước, cộng trừ sau" nhé. Ta thực hiện phép nhân trước: $5 \times 12 = 60$. Sau đó mới thực hiện phép cộng: $60 + 8 = 68$. Vậy giá trị của biểu thức là 68.
3
Khi biểu thức có nhiều phép tính, em nhớ thực hiện đúng thứ tự: nhân chia trước, cộng trừ sau.

Bẫy vui của mèo Mun

Khi tính $100 + 25 \times 4$ , mèo Mun đã vội vàng tính từ trái sang phải.
Bạn ấy lấy $100 + 25 = 125$ , rồi lấy $125 \times 4 = 500$ .
Cách làm này không đúng đâu em nhé. Luôn nhớ ưu tiên phép nhân và phép chia trước.

Khi tính $100 + 25 \times 4$, mèo Mun đã vội vàng tính từ trái sang phải. Bạn ấy lấy $100 + 25 = 125$, rồi lấy $125 \times 4 = 500$. Cách làm này không đúng đâu em nhé. Luôn nhớ ưu tiên phép nhân và phép chia trước.

Tuyệt vời. Em đã biết cách tính giá trị của biểu thức có chứa hai, ba chữ rồi.
Kể cả khi biểu thức có nhiều phép tính, em cũng không bị bối rối.
Giờ hãy thử sức với bài toán cuối cùng nhé.

Buổi học hôm nay thật vui và bổ ích. Em đã làm rất tốt.
Lần sau, chúng mình sẽ cùng tìm hiểu về thứ tự thực hiện các phép tính trong những biểu thức phức tạp hơn nữa nhé. Sẽ vui lắm đây.