Bài học

Bài 4: Luyện tập đổi đơn vị đo thể tích

Bạn Mi vừa được tặng một bể cá mới tinh.
Bể cá xinh xắn quá chừng.
Chú vẹt Ríu lém lỉnh đậu trên vai Mi, đọc to thông tin trên vỏ hộp:
"Dung tích bể: 24 đề-xi-mét khối. Mi ơi, đề-xi-mét khối là gì thế?"

Mi cũng băn khoăn.
Cô bé nhìn chai nước khoáng 1 lít trên bàn và thắc mắc.
Liệu 24 đề-xi-mét khối có nhiều hơn 1 lít không nhỉ?
Chúng mình cùng tìm hiểu để giúp Mi đổ nước vào bể cá nhé.

Các đơn vị đo thể tích quen thuộc

Trong toán học và cuộc sống, em sẽ thường gặp ba đơn vị đo thể tích chính.
Đó là mét khối, đề-xi-mét khối và xăng-ti-mét khối.

Các đơn vị đo thể tích xếp theo thứ tự từ lớn đến bé.

Ngược lại, khi đổi từ đơn vị nhỏ sang đơn vị lớn liền kề, ta sẽ chia cho 1000.
$1000 \text{ cm}^3 = 1 \text{ dm}^3$
$1000 \text{ dm}^3 = 1 \text{ m}^3$

Các đơn vị này có mối quan hệ rất đặc biệt với nhau. Cứ hai đơn vị đứng liền nhau thì hơn kém nhau 1000 lần. Điều đó có nghĩa là: $1 \text{ m}^3 = 1000 \text{ dm}^3$ $1 \text{ dm}^3 = 1000 \text{ cm}^3$ Ngược lại, khi đổi từ đơn vị nhỏ sang đơn vị lớn liền kề, ta sẽ chia cho 1000. $1000 \text{ cm}^3 = 1 \text{ dm}^3$ $1000 \text{ dm}^3 = 1 \text{ m}^3$

Bạn Mi mách nhỏ

Em có thấy số mũ 3 trên tên các đơn vị không?
$m^3, dm^3, cm^3$ .
Số 3 này gợi ý cho chúng ta về số 1000 (có 3 chữ số 0) đấy.
Nó khác với đơn vị đo diện tích (số mũ 2) là hơn kém nhau 100 lần nhé.

Em có thấy số mũ 3 trên tên các đơn vị không? $m^3, dm^3, cm^3$. Số 3 này gợi ý cho chúng ta về số 1000 (có 3 chữ số 0) đấy. Nó khác với đơn vị đo diện tích (số mũ 2) là hơn kém nhau 100 lần nhé.

Đề-xi-mét khối và LítMột thông tin quan trọng mà em cần nhớ là mối quan hệ giữa đề-xi-mét khối và lít.
Chúng bằng nhau đấy!

1 \text{ dm}^3 = 1 \text{ lít}

Một thông tin quan trọng mà em cần nhớ là mối quan hệ giữa đề-xi-mét khối và lít. Chúng bằng nhau đấy! $1 \text{ dm}^3 = 1 \text{ lít}$

Cùng Mi luyện tập đổi đơn vị

Ví dụ

Bài toán đổi đơn vị xuôi

1
Viết số thích hợp vào chỗ chấm:
$3,5 \text{ m}^3 = . \text{ dm}^3$
Viết số thích hợp vào chỗ chấm: $3,5 \text{ m}^3 = . \text{ dm}^3$
2
Chúng ta đang đổi từ đơn vị lớn (mét khối) sang đơn vị nhỏ (đề-xi-mét khối).
Đây là hai đơn vị liền kề nhau.
Ta nhớ lại quy tắc: $1 \text{ m}^3 = 1000 \text{ dm}^3$ .
Vậy để đổi từ m³ sang dm³, ta chỉ cần nhân số đó với 1000.
$3,5 \times 1000 = 3500$ .
Kết quả là $3500 \text{ dm}^3$ .
Chúng ta đang đổi từ đơn vị lớn (mét khối) sang đơn vị nhỏ (đề-xi-mét khối). Đây là hai đơn vị liền kề nhau. Ta nhớ lại quy tắc: $1 \text{ m}^3 = 1000 \text{ dm}^3$. Vậy để đổi từ m³ sang dm³, ta chỉ cần nhân số đó với 1000. $3,5 \times 1000 = 3500$. Kết quả là $3500 \text{ dm}^3$.
3
Khi đổi từ đơn vị lớn sang đơn vị nhỏ liền kề, ta nhân số đó với 1000.

Ví dụ

Bài toán đổi đơn vị ngược

1
Viết số thích hợp vào chỗ chấm:
$450 \text{ cm}^3 = . \text{ dm}^3$
Viết số thích hợp vào chỗ chấm: $450 \text{ cm}^3 = . \text{ dm}^3$
2
Lần này, chúng ta đổi từ đơn vị nhỏ (xăng-ti-mét khối) sang đơn vị lớn (đề-xi-mét khối).
Đây cũng là hai đơn vị liền kề.
Ta có: $1000 \text{ cm}^3 = 1 \text{ dm}^3$ .
Vậy để đổi từ cm³ sang dm³, ta sẽ chia số đó cho 1000.
$450 : 1000 = 0,45$ .
Số cần điền là $0,45 \text{ dm}^3$ .
Lần này, chúng ta đổi từ đơn vị nhỏ (xăng-ti-mét khối) sang đơn vị lớn (đề-xi-mét khối). Đây cũng là hai đơn vị liền kề. Ta có: $1000 \text{ cm}^3 = 1 \text{ dm}^3$. Vậy để đổi từ cm³ sang dm³, ta sẽ chia số đó cho 1000. $450 : 1000 = 0,45$. Số cần điền là $0,45 \text{ dm}^3$.
3
Khi đổi từ đơn vị nhỏ sang đơn vị lớn liền kề, ta chia số đó cho 1000.

Thử thách nhỏ cho em

Ríu ơi, coi chừng sập bẫy.

Có bạn nghĩ $2 \text{ m}^3 = 200 \text{ dm}^3$ .
Bạn ấy nhầm với đơn vị đo diện tích rồi ( $1 \text{ m}^2 = 100 \text{ dm}^2$ ).
Đây là đơn vị đo thể tích cơ mà.
Mỗi đơn vị thể tích lớn gấp 1000 lần đơn vị bé hơn liền kề.
Vậy nên $2 \text{ m}^3$ phải bằng $2000 \text{ dm}^3$ mới đúng nhé.

Có bạn nghĩ $2 \text{ m}^3 = 200 \text{ dm}^3$. Bạn ấy nhầm với đơn vị đo diện tích rồi ($1 \text{ m}^2 = 100 \text{ dm}^2$). Đây là đơn vị đo thể tích cơ mà. Mỗi đơn vị thể tích lớn gấp 1000 lần đơn vị bé hơn liền kề. Vậy nên $2 \text{ m}^3$ phải bằng $2000 \text{ dm}^3$ mới đúng nhé.

Giờ thì em đã nắm vững cách đổi các đơn vị đo thể tích rồi đấy.
Cùng làm bài tập cuối cùng để chắc chắn nhé.

Chinh phục thử thách cuối cùng

Hoan hô. Em đã giúp Mi và Ríu không còn bối rối với các đơn vị đo thể tích nữa.
Mi đã biết bể cá của mình chứa được 24 lít nước rồi.

Nhưng làm thế nào để tính được thể tích của một vật có dạng hình hộp chữ nhật nhỉ?
Buổi học sau, chúng mình sẽ cùng nhau khám phá công thức tính thể tích nhé.